Phát biểu tại buổi làm việc, TS. Phan Đăng Phong – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí – cho rằng yêu cầu tăng trưởng cao đang tạo áp lực lớn lên ngành cơ khí, đặc biệt về tiến độ nghiên cứu và làm chủ công nghệ. Theo ông, cách làm truyền thống không còn phù hợp, muốn rút ngắn thời gian nghiên cứu cần đẩy mạnh hợp tác thực chất, tiếp cận trực tiếp công nghệ từ đối tác.
Những năm gần đây, Viện đã tăng cường làm việc với các đối tác quốc tế tại Nga, Mỹ, Ba Lan…, qua đó mở rộng mạng lưới hợp tác và tìm kiếm cơ hội triển khai dự án. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các cơ hội này, Viện cần lan tỏa tư duy hợp tác đến từng đơn vị chuyên môn, gắn năng lực của các trung tâm trực thuộc với các chương trình hợp tác cụ thể.

Quang cảnh buổi làm việc giữa Viện Nghiên cứu Cơ khí và Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương). Ảnh: Ngọc Hoa
Theo ông Vũ Văn Khoa – Phó Viện trưởng, Viện không chỉ tham gia xây dựng chính sách mà còn trực tiếp triển khai nhiều chương trình nghiên cứu, làm chủ công nghệ trong các lĩnh vực trọng điểm. Các kết quả nổi bật gồm dây chuyền sản xuất ô tô, hệ thống tận dụng nhiệt thải phát điện, điện mặt trời nổi, tự động hóa dây chuyền và thiết bị cho các nhà máy điện.
Nhiều công nghệ đã được ứng dụng thực tế, góp phần rút ngắn tiến độ dự án, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giảm chi phí đầu tư. Tuy vậy, Viện cũng nhìn nhận những hạn chế như tính chủ động trong tham gia chính sách chưa cao, chất lượng nhân lực chưa đồng đều và năng lực mở rộng hợp tác quốc tế còn chưa tương xứng với tiềm năng.
Từ góc độ phát triển thị trường, ông Đỗ Quốc Hưng – Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài – nhấn mạnh, để mở rộng thị trường quốc tế cần bắt đầu từ việc hiểu rõ năng lực trong nước. Theo ông, Viện đã sở hữu nền tảng công nghệ và mạng lưới đối tác đủ mạnh để từng bước đưa sản phẩm cơ khí Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu.
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu cao, vai trò của khu vực sản xuất trong nước càng trở nên quan trọng. Viện Nghiên cứu Cơ khí được kỳ vọng có thể đóng vai trò hạt nhân, dẫn dắt ngành cơ khí phát triển theo hướng tự chủ và bền vững.
Hai bên thống nhất sẽ triển khai hợp tác theo các hướng cụ thể như: xây dựng danh mục sản phẩm cơ khí có tiềm năng xuất khẩu; lựa chọn thị trường mục tiêu; kết nối với các dự án phù hợp. Thông qua hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài sẽ hỗ trợ cung cấp thông tin về tiêu chuẩn kỹ thuật, hàng rào thương mại và tổ chức xúc tiến, quảng bá.
Một hướng đi đáng chú ý là tham gia các dự án công nghiệp – năng lượng tại những thị trường tiềm năng, nơi có nhu cầu lớn về hạ tầng và thiết bị. Đây được xem là cơ hội để sản phẩm cơ khí Việt Nam từng bước thâm nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Kết thúc buổi làm việc, hai bên thống nhất thiết lập đầu mối trao đổi thông tin, lựa chọn một số lĩnh vực ưu tiên như năng lượng, tự động hóa và thiết bị công nghiệp để triển khai trước. Trên cơ sở đó, các sản phẩm có năng lực cạnh tranh sẽ được kết nối với đối tác, dự án cụ thể, đi kèm hỗ trợ về tiêu chuẩn và xúc tiến thương mại.
Đây được kỳ vọng là bước chuyển từ kết nối sang hợp tác thực chất, góp phần tạo đầu ra ổn định và nâng cao vị thế của ngành cơ khí Việt Nam trên thị trường quốc tế.



