Đây là bước đi quan trọng của cơ quan quản lý nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước tình trạng hàng nhập khẩu giá rẻ gây tổn hại đến thị trường nội địa.
Quyết định áp thuế chống bán phá giá đối với thép mạ Trung Quốc và Hàn Quốc là bước đi cần thiết và kịp thời nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước.
Theo Bộ Công Thương, quyết định trên được đưa ra sau quá trình điều tra kéo dài nhiều tháng, dựa trên đơn kiện của 5 doanh nghiệp sản xuất lớn trong ngành, bao gồm: Tập đoàn Hoa Sen, Nam Kim, Tôn Phương Nam, Tôn Đông Á và China Steel & Nippon Steel Việt Nam.
Cơ quan điều tra đã tiến hành thẩm tra tại chỗ các doanh nghiệp sản xuất trong nước, đồng thời thu thập dữ liệu từ các nhà xuất khẩu để xác định mức độ bán phá giá. Kết quả cho thấy có hành vi bán phá giá rõ ràng, gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước. Hơn nữa, tồn tại mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa việc gia tăng nhập khẩu hàng hóa bán phá giá và sự sụt giảm thị phần, lợi nhuận của các doanh nghiệp nội địa.
Trước đó, từ tháng 4/2025, Bộ Công Thương đã áp dụng biện pháp thuế tạm thời ở mức 15,67–37,13% đối với sản phẩm thép mạ nhập khẩu từ hai quốc gia này. Sau khi có kết quả điều tra cuối cùng, quyết định áp thuế chính thức được ban hành, với cam kết hoàn trả khoản chênh lệch cho những doanh nghiệp nhập khẩu không thuộc diện hoặc chịu mức thuế thấp hơn so với trước.
Theo phân tích của giới chuyên gia, việc áp thuế chống bán phá giá sẽ góp phần tạo sân chơi công bằng hơn cho các doanh nghiệp nội địa. Thép mạ, hay tôn mạ, vốn là nguyên vật liệu quan trọng trong các ngành xây dựng, cơ khí chế tạo, điện tử, gia dụng. Trong nhiều năm qua, sự cạnh tranh gay gắt từ hàng nhập khẩu giá rẻ đã gây áp lực lớn đến các nhà sản xuất Việt Nam, khiến lợi nhuận sụt giảm, thậm chí đe dọa đến sự tồn tại của một số doanh nghiệp nhỏ.
Báo cáo của MBS Research cho thấy, từ khi áp dụng mức thuế tạm thời vào tháng 4/2025, khoảng cách giá giữa thép Trung Quốc và Việt Nam đã được thu hẹp. Điều này giúp các doanh nghiệp trong nước nâng cao khả năng cạnh tranh và gia tăng thị phần. Cụ thể, Tập đoàn Hoa Sen – doanh nghiệp dẫn đầu trong lĩnh vực tôn mạ – dự kiến sẽ tăng thị phần từ 29% năm 2024 lên khoảng 30% trong năm 2025. Con số này được dự báo tiếp tục nhích thêm 1 điểm phần trăm vào 2026, củng cố vị thế dẫn đầu ngành.
Không chỉ Hoa Sen, các doanh nghiệp khác như Nam Kim, Tôn Đông Á cũng kỳ vọng cải thiện kết quả kinh doanh nhờ sự bảo hộ hợp lý từ chính sách thuế. Bên cạnh đó, thị trường tiêu thụ tôn mạ dự kiến sẽ phục hồi từ quý III/2025 nhờ sự khởi sắc của bất động sản và giải ngân mạnh mẽ vốn đầu tư công. Những yếu tố này sẽ tạo ra động lực kép giúp ngành thép Việt Nam phục hồi và phát triển ổn định hơn.
Đây là lần thứ hai trong năm 2025, Bộ Công Thương áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với mặt hàng thép. Trước đó, vào tháng 7, cơ quan này cũng đã ra quyết định áp thuế đối với sản phẩm thép cuộn cán nóng (HRC) nhập khẩu từ Trung Quốc, dựa trên yêu cầu từ Tập đoàn Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh.
Thực tế, biện pháp chống bán phá giá đối với tôn mạ không phải là mới. Trước đây, Việt Nam từng áp dụng thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm này từ tháng 9/2016 đến tháng 5/2022. Giai đoạn đó, chính sách đã góp phần quan trọng giúp ngành thép trong nước duy trì năng lực sản xuất, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường.
Sự trở lại của chính sách áp thuế lần này cho thấy sức ép từ hàng nhập khẩu giá rẻ ngày càng gia tăng, đòi hỏi cơ quan quản lý phải có động thái kịp thời để bảo vệ ngành sản xuất trong nước.
Theo các chuyên gia kinh tế, việc áp dụng thuế chống bán phá giá sẽ mang lại nhiều tác động tích cực cho ngành thép Việt Nam trong ngắn hạn và trung hạn. Thứ nhất, nó giúp ổn định thị trường nội địa, giảm thiểu tình trạng phá giá và bảo vệ lợi ích của các doanh nghiệp sản xuất. Thứ hai, chính sách này tạo điều kiện để các doanh nghiệp tập trung đầu tư công nghệ, cải thiện chất lượng sản phẩm, thay vì phải chạy đua cắt giảm giá để tồn tại.
Trong bối cảnh nhu cầu thép trong khu vực và toàn cầu dự báo tăng trưởng trở lại từ năm 2026 nhờ xu hướng đô thị hóa và đầu tư hạ tầng, các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội để mở rộng thị phần xuất khẩu sang các thị trường khác ngoài Trung Quốc và Hàn Quốc.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng lưu ý rằng biện pháp thuế chỉ là giải pháp ngắn hạn, nhằm giảm áp lực cạnh tranh từ hàng nhập khẩu. Về lâu dài, các doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất, đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đồng thời mở rộng hệ thống phân phối và dịch vụ hậu mãi để khẳng định vị thế bền vững trên thị trường.
Một vấn đề đáng chú ý là bên cạnh việc bảo vệ ngành sản xuất trong nước, cơ quan quản lý cũng phải đảm bảo quyền lợi của các ngành sản xuất hạ nguồn – những lĩnh vực sử dụng tôn mạ làm nguyên liệu đầu vào. Việc áp thuế có thể khiến chi phí sản xuất của một số doanh nghiệp trong ngành xây dựng, cơ khí tăng lên.
Chính vì vậy, Bộ Công Thương khẳng định sẽ liên tục rà soát và điều chỉnh mức thuế nếu có yêu cầu từ các bên liên quan. Điều này nhằm đảm bảo chính sách được áp dụng đúng đối tượng, đúng mức độ và trong khoảng thời gian hợp lý, tránh gây ra tác động tiêu cực không mong muốn đến toàn bộ chuỗi giá trị.
Quyết định áp thuế chống bán phá giá đối với thép mạ Trung Quốc và Hàn Quốc là bước đi cần thiết và kịp thời nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước sức ép cạnh tranh không lành mạnh. Chính sách này không chỉ giúp ổn định thị trường, mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tái cơ cấu, nâng cao năng lực cạnh tranh và chuẩn bị cho giai đoạn phát triển bền vững hơn trong tương lai.
Với sự hỗ trợ từ chính sách, cùng triển vọng phục hồi của thị trường bất động sản và đầu tư công, ngành thép mạ Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng trưởng, khẳng định vị thế trong nước và từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế.
Có thể bạn quan tâm
