Công nghiệp hỗ trợ

EU điều tra chống bán phá giá thép cán nguội Việt Nam: Thách thức mới cho ngành thép

22/09/2025 15:09
3677 Lượt xem
Ủy ban châu Âu (EC) vừa chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá với một số sản phẩm thép cuộn cán nguội có xuất xứ từ Việt Nam, cùng với Ấn Độ, Nhật Bản, Đài Loan và Thổ Nhĩ Kỳ. Động thái này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng đối với ngành thép Việt Nam, vốn đang ngày càng gia tăng xuất khẩu vào thị trường Liên minh châu Âu (EU) nhưng cũng đối mặt với áp lực phòng vệ thương mại ngày càng khắt khe.

Nguyên nhân và phạm vi điều tra

Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), vụ việc bắt nguồn từ hồ sơ yêu cầu điều tra do Hiệp hội Thép châu Âu (Eurofer) nộp lên EC, cáo buộc rằng thép cán nguội nhập khẩu từ các quốc gia trên, trong đó có Việt Nam, đang bị bán phá giá, gây thiệt hại cho ngành sản xuất thép nội khối.

Trên cơ sở đó, EC đã ban hành thông báo khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép cuộn cán nguội. Thời gian điều tra được chia làm hai giai đoạn:

•  Điều tra hành vi bán phá giá: từ ngày 1/7/2024 đến 30/6/2025.

•    Điều tra thiệt hại: từ năm 2022 đến ngày 30/6/2025.

Theo quy định của EU, quá trình điều tra thường kéo dài khoảng 12 tháng, song có thể gia hạn nhưng không quá 14 tháng kể từ ngày thông báo khởi xướng. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp thép Việt Nam sẽ phải đối mặt với một giai đoạn đầy thử thách trong ít nhất một năm tới.

Những thách thức đặt ra cho doanh nghiệp Việt

Với vị thế là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, thép Việt Nam đã ghi dấu ấn đáng kể tại thị trường EU. Tuy nhiên, việc bị đưa vào diện điều tra chống bán phá giá có thể dẫn tới nguy cơ bị áp thuế bổ sung, làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm.

Thép Việt Nam đã ghi dấu ấn đáng kể tại thị trường EU.

Theo các chuyên gia thương mại, nếu không hợp tác chặt chẽ và cung cấp đầy đủ thông tin cho EC, các doanh nghiệp Việt Nam có thể đối mặt với mức thuế chống bán phá giá cao hơn so với thực tế, thậm chí bị loại khỏi thị trường EU – vốn là một trong những thị trường tiêu thụ thép quan trọng và khó tính nhất thế giới.

Ngoài ra, quy trình điều tra chống bán phá giá của EU thường rất phức tạp, yêu cầu doanh nghiệp phải chuẩn bị hệ thống dữ liệu minh bạch, chi tiết về chi phí sản xuất, giá bán, sổ sách kế toán và các hợp đồng thương mại. Đây là thách thức không nhỏ đối với nhiều doanh nghiệp trong nước, vốn còn hạn chế về nguồn lực và kinh nghiệm ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại quốc tế.

Khuyến nghị từ cơ quan quản lý

Trước tình hình trên, Cục Phòng vệ thương mại đã khuyến nghị Hiệp hội Thép Việt Nam cùng các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu liên quan cần chủ động nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ việc, đồng thời hợp tác toàn diện và đầy đủ với EC trong suốt quá trình điều tra.

Cục nhấn mạnh rằng sự phối hợp chặt chẽ giữa hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan quản lý là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi chính đáng. Doanh nghiệp cần chủ động cung cấp thông tin, tài liệu đúng quy định và thời hạn để tránh bị áp dụng mức thuế suất bất lợi. Đồng thời, Cục sẽ là cầu nối hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận, xử lý thông tin và tham vấn với phía EU.

Bài học từ vụ thép cán nóng

Thực tế cho thấy, ngành thép Việt Nam đã từng trải qua một tình huống tương tự. Năm 2024, EC cũng tiến hành điều tra chống bán phá giá đối với thép cán nóng nhập khẩu từ Ai Cập, Ấn Độ, Nhật Bản và Việt Nam. Sau quá trình xem xét, EC đã áp thuế chống bán phá giá tạm thời ở mức 12,1% đối với một số sản phẩm thép cán nóng của Việt Nam, ngoại trừ sản phẩm của Hòa Phát Dung Quất nhờ có hồ sơ minh bạch và hợp tác tốt trong quá trình điều tra.

Bài học từ vụ việc này cho thấy, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và minh bạch trong cung cấp thông tin có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại. Đây cũng là minh chứng rõ ràng rằng việc hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cơ hội để chứng minh tính hợp pháp, hợp lý của hoạt động xuất khẩu.

Tác động đến ngành thép Việt Nam

EU hiện là một trong những thị trường xuất khẩu thép quan trọng của Việt Nam. Theo số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), trong những năm gần đây, lượng thép cán nguội xuất khẩu sang EU có xu hướng tăng, đóng góp không nhỏ vào kim ngạch chung của ngành. Vì vậy, việc bị điều tra chống bán phá giá sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, lợi nhuận và chiến lược thị trường của nhiều doanh nghiệp.

Không chỉ vậy, tác động gián tiếp cũng có thể lan tỏa đến toàn ngành. Khi một thị trường lớn như EU áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, các quốc gia khác có thể coi đây là tiền lệ và triển khai những biện pháp tương tự. Điều này sẽ tạo ra sức ép lớn, buộc ngành thép Việt Nam phải tái cấu trúc, nâng cao năng lực cạnh tranh và minh bạch hóa hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Giải pháp ứng phó dài hạn

Các chuyên gia cho rằng, trong ngắn hạn, ngành thép Việt Nam cần tập trung vào việc hợp tác đầy đủ với EC, đồng thời tranh thủ sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý để bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Về dài hạn, để giảm thiểu rủi ro từ các vụ kiện phòng vệ thương mại, doanh nghiệp cần:

1.  Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu: Tránh phụ thuộc quá lớn vào một số thị trường trọng điểm như EU, Mỹ hay Trung Quốc.

2.  Nâng cao chất lượng sản phẩm: Đầu tư vào công nghệ, giảm giá thành nhưng vẫn đảm bảo tiêu chuẩn quốc tế.

3.  Minh bạch hóa sổ sách, tài chính: Xây dựng hệ thống quản trị hiện đại, đáp ứng yêu cầu điều tra của các cơ quan quốc tế.

4.  Chủ động phòng vệ thương mại: Thành lập các bộ phận chuyên trách hoặc liên kết trong hiệp hội để theo dõi, dự báo và ứng phó kịp thời với các vụ việc.

Vụ điều tra chống bán phá giá thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam vào EU là lời nhắc nhở mạnh mẽ về những thách thức mà ngành thép trong nước đang đối mặt khi hội nhập sâu rộng vào thị trường quốc tế. Dù khó khăn là không tránh khỏi, nhưng nếu có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ và chiến lược ứng phó hiệu quả, ngành thép Việt Nam hoàn toàn có thể vượt qua và tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Sự kiện lần này không chỉ là thử thách mà còn là cơ hội để ngành thép Việt Nam nhìn lại, điều chỉnh và nâng cao năng lực, hướng tới phát triển bền vững, minh bạch và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.

Thu Ngân

Có thể bạn quan tâm

Hải Phòng thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Chiều 11/11, Sở Công Thương Hải Phòng tổ chức Hội nghị triển khai Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035, với sự tham dự của ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương); ông Phạm Tuấn Hải, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng cùng đại diện các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Công nghiệp hỗ trợ ngành cơ khí: Nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực tự chủ

Sau thời gian triển khai Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 theo Quyết định số 319/QĐ-TTg, công nghiệp hỗ trợ ngành cơ khí đã có những chuyển biến tích cực về năng lực sản xuất, chủng loại linh kiện và khả năng tham gia chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, hệ thống nhà cung cấp trong nước vẫn còn mỏng, tỷ lệ nội địa hóa chưa cao và số doanh nghiệp đủ sức đảm nhận vai trò nhà cung cấp trực tiếp cho các tập đoàn lớn còn hạn chế.

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nâng năng lực cạnh tranh từ mô hình nhà máy thông minh

Từ cải thiện năng suất tại dây chuyền đến số hóa quy trình quản trị, các dự án hợp tác phát triển nhà máy thông minh và tư vấn khuôn mẫu thông minh do Samsung Việt Nam phối hợp triển khai đang giúp doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo nền tảng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035: Lấy giá trị nội địa làm thước đo

Phát triển chuỗi cung ứng trong nước, nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam và từng bước làm chủ công nghệ là những nhiệm vụ trọng tâm của công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035. Theo ông Chu Việt Cường, đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), chính sách cần tập trung vào những khâu tạo giá trị gia tăng trong nước, thay vì hỗ trợ dàn trải.

Bắc Ninh phấn đấu có ít nhất 700 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ vào năm 2030

Thành phố Bắc Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ 700 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trở lên hoạt động trong các lĩnh vực ưu tiên, trong đó khoảng 60% doanh nghiệp nội địa đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý quốc tế và trở thành nhà cung cấp chính thức cho các tập đoàn lớn. Đây là một trong những mục tiêu trọng tâm tại Đề án phát triển CNHT trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2035.
0982254465
  • Zalo
  • Messenger
  • Back to top