Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 79-NQ/TW: Tạo bước chuyển mạnh trong phát triển kinh tế nhà nước

Việc ban hành Chương trình hành động không chỉ mang ý nghĩa triển khai một nghị quyết chuyên đề, mà còn mở ra quá trình đổi mới toàn diện tư duy quản trị, sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia và nâng cao năng lực điều tiết vĩ mô của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: TTXVN

Thể chế hóa đầy đủ quan điểm phát triển kinh tế nhà nước

Theo Nghị quyết số 29/NQ-CP, mục tiêu xuyên suốt của Chương trình hành động là tổ chức thể chế hóa và triển khai đầy đủ, đồng bộ, nhất quán các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã được xác định tại Nghị quyết số 79-NQ/TW.

Chương trình đồng thời xác định rõ hệ thống nhiệm vụ cụ thể làm căn cứ để các bộ, ngành, địa phương và tổ chức liên quan xây dựng kế hoạch hành động, tổ chức triển khai, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện. Trọng tâm là bảo đảm hiện thực hóa mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động, phát huy vai trò tiên phong và định hướng chiến lược của khu vực kinh tế nhà nước.

Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, kinh tế nhà nước được xác định không chỉ là một khu vực sản xuất, kinh doanh mà còn là công cụ quan trọng để Nhà nước dẫn dắt, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an ninh kinh tế và thúc đẩy các lĩnh vực chiến lược.

Để đạt mục tiêu này, Chính phủ yêu cầu toàn hệ thống chính trị quán triệt sâu sắc quan điểm phát triển kinh tế nhà nước tới toàn thể đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Việc đổi mới tư duy lãnh đạo, quản lý được đặt lên hàng đầu, chuyển mạnh từ mô hình quản lý hành chính sang mô hình kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại và hành động quyết liệt.

Một trong những nội dung trọng tâm của Chương trình hành động là rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước nhằm kịp thời xử lý các điểm nghẽn thể chế.

Các bộ, ngành và địa phương phải chủ động kiểm tra, đánh giá các quy định trong phạm vi quản lý để sửa đổi theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền điều chỉnh, bảo đảm môi trường pháp lý thông thoáng, minh bạch và phù hợp cơ chế thị trường.

Đặc biệt, Chương trình yêu cầu phân định rõ ràng giữa các chức năng: chức năng chủ sở hữu nhà nước, chức năng quản lý kinh tế, nhiệm vụ chính trị không vì lợi nhuận và hoạt động kinh doanh của các tổ chức kinh tế nhà nước. Việc tách bạch chức năng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, hạn chế chồng chéo và nâng cao trách nhiệm giải trình.

Song song với đó, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ theo hướng đơn giản hóa quy trình, giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp nhà nước; hạn chế can thiệp hành chính trực tiếp; tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực.

Nguyên tắc quản lý rủi ro và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm được xác định là hướng đi chủ đạo, phù hợp với xu thế quản trị hiện đại và yêu cầu nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức kinh tế nhà nước.

Phát triển nguồn nhân lực – yếu tố quyết định thành công

Chương trình hành động đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, coi đây là yếu tố quyết định đối với hiệu quả phát triển kinh tế nhà nước.

Trong đó, trọng tâm là xây dựng đội ngũ lãnh đạo, quản lý và chuyên gia có năng lực chuyên môn cao, tư duy đổi mới, đạo đức nghề nghiệp vững vàng và khả năng thích ứng với môi trường cạnh tranh toàn cầu. Chính phủ yêu cầu xây dựng các cơ chế thu hút và trọng dụng nhân tài gắn với tiêu chuẩn năng lực và hiệu quả thực thi nhiệm vụ.

Việc phát triển kinh tế nhà nước cũng phải được lồng ghép đồng bộ vào các chương trình phát triển kinh tế – xã hội hằng năm và kế hoạch 5 năm của từng bộ, ngành, địa phương. Các đơn vị chủ động bố trí nguồn lực tài chính hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền bảo đảm kinh phí triển khai các nhiệm vụ liên quan.

Song song với đó là yêu cầu xây dựng hệ thống chính sách công bằng, minh bạch theo cơ chế thị trường trong khai thác và sử dụng các nguồn lực quốc gia, từ đất đai, tài nguyên đến vốn và tài sản công.

Một điểm nhấn đáng chú ý của Chương trình hành động là việc tăng cường ứng dụng dữ liệu số trong quản lý nguồn lực kinh tế nhà nước.

Các bộ, ngành phối hợp với Bộ Công an khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia nhằm giám sát hiệu quả quản lý vốn, tài sản và nguồn lực nhà nước, qua đó hỗ trợ hoạch định chính sách, phân bổ và điều tiết nguồn lực chính xác hơn.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán được yêu cầu phối hợp chặt chẽ, tránh chồng chéo gây ảnh hưởng tới hoạt động bình thường của các tổ chức kinh tế nhà nước. Mục tiêu là nâng cao hiệu lực quản lý nhưng đồng thời tạo môi trường hoạt động ổn định cho doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu xây dựng cơ chế đủ mạnh để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Quy trình xem xét độc lập, minh bạch sẽ giúp phân biệt rõ sai sót khách quan với hành vi vi phạm pháp luật, từ đó xử lý đúng bản chất sự việc, khuyến khích đổi mới sáng tạo trong khu vực công.

Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý phải tăng cường đối thoại với doanh nghiệp, lắng nghe phản ánh, kiến nghị nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ.

Đẩy mạnh truyền thông và xây dựng nhận thức xã hội

Chương trình hành động xác định công tác truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức xã hội về vị trí, vai trò của kinh tế nhà nước.

Các bộ, ngành và cơ quan truyền thông được giao xây dựng chương trình tuyên truyền thường xuyên, đa dạng hóa hình thức truyền thông trên truyền hình, phát thanh, báo điện tử và các nền tảng số. Nội dung tuyên truyền phải phù hợp từng nhóm đối tượng, phản ánh khách quan, đầy đủ và lan tỏa những mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo trong phát triển kinh tế nhà nước.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chỉ đạo nâng cao chất lượng thông tin báo chí, bảo đảm cung cấp thông tin trung thực, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi đưa tin sai lệch, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của các tổ chức kinh tế nhà nước.

Trong xu thế chuyển đổi số quốc gia, việc chuẩn hóa dữ liệu nguồn lực kinh tế nhà nước được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Bộ Công an tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu về nguồn lực kinh tế nhà nước được quản lý thống nhất, cập nhật thường xuyên, liên thông và tích hợp an toàn. Đây sẽ là nền tảng quan trọng cho quản trị số, hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Cùng với đó, các hành vi vi phạm trong quản lý tài chính, tài sản nhà nước, đất đai, khoáng sản và đầu tư công sẽ được xử lý nghiêm minh nhằm tăng tính răn đe, phòng ngừa và thu hồi tối đa tài sản bị sử dụng sai mục đích.

Tạo động lực mới cho phát triển bền vững

Chương trình hành động cũng yêu cầu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ liên quan đến quản lý và khai thác hiệu quả các nguồn lực then chốt của kinh tế nhà nước như đất đai, tài nguyên, tài sản kết cấu hạ tầng, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính ngoài ngân sách, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

Việc cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước và đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập theo cơ chế thị trường được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả sử dụng nguồn lực quốc gia.

Có thể thấy, Nghị quyết 29/NQ-CP không chỉ là kế hoạch triển khai một nghị quyết của Bộ Chính trị mà còn là chương trình cải cách tổng thể đối với khu vực kinh tế nhà nước. Từ hoàn thiện thể chế, cải cách quản trị, phát triển nhân lực, ứng dụng dữ liệu số đến bảo vệ cán bộ đổi mới, tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng một khu vực kinh tế nhà nước hiện đại, hiệu quả và đóng vai trò dẫn dắt.

Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt và yêu cầu tự chủ kinh tế ngày càng cao, việc phát huy đúng vai trò của kinh tế nhà nước sẽ góp phần tạo nền tảng ổn định, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và bảo đảm phát triển nhanh, bền vững.

Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW vì vậy được kỳ vọng sẽ mở ra bước chuyển mạnh trong tư duy quản lý và sử dụng nguồn lực quốc gia, tạo động lực mới cho nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.