Sáng chế về xử lý chất thải y tế tập trung theo 2 hướng nghiên cứu chính, đó là: loại chất thải y tế và các kỹ thuật để xử lý chất thải y tế. Các nhà nghiên cứu Việt Nam cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu xử lý chất thải y tế. Một số kết quả nghiên cứu công nghệ xử lý chất thải y tế đã được đăng ký và cấp bằng sáng chế, nhiều kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao, ứng dụng thành công vào thực tiễn.
Tại Hội thảo phân tích xu hướng công nghệ xử lý chất thải y tế do Trung tâm Thông tin và Thống kê khoa học và công nghệ - Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh tổ chức mới đây, ngoài việc phân tích xu hướng công nghệ trên cơ sở số liệu sáng chế quốc tế, các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành cũng giới thiệu những công nghệ trong xử lý chất thải y tế mang nhiều tính ưu việt như: Xử lý rác thải y tế không đốt - công nghệ thân thiện với môi trường; Công nghệ Plasma Nano Bubble xử lý nước thải y tế; Hệ thống xử lý chất thải rắn y tế công nghệ Plasma; Công nghệ vi sóng giải pháp xử lý chất thải y tế an toàn và hiệu quả; Công nghệ xử lý chất thải rắn y tế bằng lò đốt chất thải rắn VHI-18B. Hầu hết, những công nghệ xử lý chất thải y tế nêu trên đều mang những đặc tính riêng biệt và đảm bảo xử lý tốt nguồn thải, an toàn, bảo vệ môi trường.
Trong đó phải kể đến công nghệ xử lý chất thải rắn y tế bằng lò đốt chất thải rắn VHI-18B do Viện Công nghệ Môi trường (Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) thực hiện. Công nghệ có ưu điểm là đốt đa vùng, đáp ứng yêu cầu nhiệt độ cao, xáo trộn mạnh, thời gian lưu cháy dài vì vậy hiệu suất đốt cháy rác thải, thiêu hủy dioxin và furan cao; Thành lò được xây bằng gạch Sa mốt A, cách nhiệt bằng bông khoáng chịu nhiệt cao và vỏ lò làm bằng vật liệu inox SUS 304 nên khi lò đang đốt ở nhiệt độ cao nhưng kiểm tra bên ngoài vỏ lò vẫn mát; khi lò đang hoạt động vẫn có thể mở cửa nạp mẻ rác mới; Hệ thống xử lý khí thải của lò kết hợp với trao đổi nhiệt để loại trừ triệt để bụi, kim loại nặng và các khí độc hại (NO, SO, HCI, HF...), làm lạnh nhanh khí thải xuống dưới 200oC tránh tái sinh dioxin, đồng thời nung nóng không khí cấp cho lò, nhằm giảm thiểu việc tiêu hao nhiên liệu. Khói thải ra sau khi xử lý không màu, không mùi, không gây ô nhiễm môi trường; Lượng tro trơ còn lại rất ít, được mang đi chôn lấp hoặc đổ thải như chất thải rắn thông thường; Hệ thống có chế độ điều khiển tự động chu kỳ đốt, nhiệt độ và các thiết bị kèm theo nên việc vận hành tương đối đơn giản, an toàn; Có chế độ làm việc hiệu quả nên tiết kiệm nhiên liệu, do vậy chi phí xử lý thấp; Tính nội địa hóa cao, chi phí thấp hơn so với nhập ngoại, chỉ bằng 40-60% chi phí nhập ngoại.
Hiện nay, những công nghệ xử lý nước thải y tế đang áp dụng chiếm diện tích lớn, cơ sở hạ tầng còn hạn chế, quy trình vận hành phức tạp, chi phí lắp đặt xây dựng cao, công nghệ lạc hậu, phát sinh mùi…. Tại hội thảo, PGS. TS Trần Ngọc Đảm đã giới thiệu hệ thống xử lý nước thải tự động bằng công nghệ Plasma có thể sử dụng để xử lý nhiều loại nước thải khác nhau và mang lại hiệu quả cao. Máy xử lý nước thải công nghệ Plasma có nhiều ưu điểm như xử lý hoàn toàn tự động AI, IoT, cho phép xử lý linh hoạt tất cả các loại nước thải công nghiệp, khách sạn, y tế, nước thải làng nghề và nước sinh hoạt đầu nguồn; Nhỏ gọn, dễ dàng được tích hợp trong mọi điều kiện mặt bằng nhỏ hẹp, thiết kế theo yêu cầu của khách hàng; Chỉ dùng điện tự động hoàn toàn, không hóa chất, không vi sinh, thân thiện môi trường, bảo vệ sức khỏe và tiết kiệm năng lượng.
GS.TS Nguyễn Quốc Sỹ, Chủ tịch Viện Công nghệ VinIT giới thiệu hệ thống xử lý chất thải y tế công nghệ plasma. Công nghệ plasma nhiệt độ cao từ 7.000 đến 10.000 độ C, phân tách triệt để các liên kết hóa học có trong các thải y tế, làm nóng chảy, hóa hơi và tiêu hủy, kể cả các chất thải bền vững về nhiệt.
Đầu phát plasma xử lý rác y tế do các chuyên gia Viện Công nghệ VinIT phát triển. Ảnh: NVCC
Nhóm nghiên cứu của VinIT đã phát triển sản phẩm đầu tiên ở Việt Nam với đầu phát plasma nhiệt công suất 400 kW, sử dụng điện 3 pha, điện thế 10 kV ứng dụng xử lý chất thải rắn y tế nguy hại. Sản phẩm đầu phát plasma mới đây đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền sáng chế. Trên cơ sở đầu phát plasma, có thể xây dựng dây chuyền xử lý gồm lò đốt, hệ thống băng chuyền, khoang nạp rác đầu vào, hệ thống hấp, lọc khí, hệ thống thủy tinh hóa rác... Rác bị thủy tinh hóa, lưu giữ dưới dạng vật thể rắn, có thể được tái sử dụng làm tấm đá kè đường, làm kè ở biển hoặc chôn lấp mà không ảnh hưởng môi trường. Sản phẩm đã thương mại hóa ở Nga. Hệ thống này cũng có thể thiết kế theo nhu cầu thực tế trong nước.
Công nghệ nhiệt ướt cũng là loại công nghệ thân thiện môi trường được ông Nguyễn Văn Bình, Phó giám đốc Trung tâm Cơ điện thủy, Viện Nghiên cứu Cơ khí (Bộ Công thương) giới thiệu tại hội thảo. Công nghệ này có thể thay thế phương pháp đốt truyền thống nhưng giá thành chỉ bằng 60%. Hiện Công ty môi trường đô thị Hà Nội (Ureco 13) đang ứng dụng công nghệ nhiệt ướt sử dụng nồi hấp nhiệt độ cao diệt vi khuẩn, virus, vi sinh vật... trong rác, không phát sinh khí độc, tro xỉ kim loại nặng. Mỗi mẻ hấp thực hiện khoảng 2 giờ, với khối lượng rác khoảng 800 kg. Sản phẩm được ứng dụng tại Urenco 13 năng suất đạt khoảng 10 tấn mỗi ngày. Chất thải sau khi được khử khuẩn sẽ chôn lấp như rác thông thường.
Nồi hấp xử lý rác bằng công nghệ nhiệt ướt của Viện Nghiên cứu Cơ khí, Bộ Công thương. Ảnh: NVCC
Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), chất thải y tế là tất cả các chất thải được sinh ra tại các bệnh viện, cơ sở y tế,… Trong đó, 75 – 90% là chất thải rắn thông thường (phát sinh từ hoạt động sinh hoạt thường ngày của nhân viên y tế, người bệnh, người nhà người bệnh,…) không tính các loại chất thải sinh hoạt phát sinh từ khu vực cách ly, điều trị người mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Phần còn lại (từ 10-20%) là chất thải nguy hại, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm cao, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường.
Có thể bạn quan tâm
