Đây được xem là bước đi nhằm khơi thông dòng vốn tín dụng cho hoạt động đổi mới công nghệ, tạo thêm động lực để doanh nghiệp đầu tư nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh trong bối cảnh nền kinh tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển dựa trên khoa học công nghệ.
Thông tin được Bộ KH&CN công bố tại Hội thảo triển khai nhiệm vụ hỗ trợ lãi suất vay của NATIF diễn ra ngày 10/7 với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và chuyên gia.
Hội thảo về triển khai nhiệm vụ hỗ trợ lãi suất vay thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) - Ảnh: VGP/TG
Phát biểu tại hội thảo, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh doanh nghiệp phải là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và mọi chính sách cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng, vai trò của Nhà nước là kiến tạo môi trường phát triển thông qua việc xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp và phát triển hạ tầng dùng chung để giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp. Trong đó, chính sách hỗ trợ lãi suất vay được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư cho công nghệ mới.
“Điểm cốt lõi của chương trình là khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ để nâng cao năng suất lao động. Đối tượng hướng tới không chỉ là các doanh nghiệp khoa học và công nghệ mà còn là những doanh nghiệp có nhu cầu ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất, kinh doanh”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết.
Theo ông, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, đổi mới công nghệ không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng do chi phí đầu tư công nghệ lớn, thời gian hoàn vốn dài và rủi ro cao.
Vì vậy, việc Nhà nước đồng hành thông qua cơ chế hỗ trợ một phần lãi suất vay sẽ góp phần giảm áp lực chi phí vốn, đồng thời tạo niềm tin để doanh nghiệp chủ động đầu tư cho đổi mới sáng tạo.
“Chương trình hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng thông qua cơ chế hỗ trợ lãi suất vay. Đây cũng là minh chứng cho vai trò đồng hành, kiến tạo của Nhà nước, góp phần củng cố niềm tin và tạo động lực để doanh nghiệp phát triển”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bộ KH&CN đề xuất, doanh nghiệp triển khai các dự án ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo sẽ được xem xét hỗ trợ nếu đáp ứng các tiêu chí về tính khả thi của dự án, hồ sơ pháp lý, hiệu quả kinh tế và năng lực công nghệ.
Chính sách ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ thuộc Danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao, công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và công nghệ chiến lược. Đồng thời, các dự án có giá trị gia tăng cao, có khả năng lan tỏa đối với nền kinh tế cũng sẽ được ưu tiên xem xét.
Mức hỗ trợ được đề xuất bằng 50% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không vượt quá 6%/năm, thời gian hỗ trợ tối đa 5 năm.
Chẳng hạn, với khoản vay có lãi suất 10%/năm, doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ 5% lãi suất. Trong trường hợp lãi suất vay là 14%/năm, mức hỗ trợ theo tỷ lệ 50% tương đương 7%, tuy nhiên doanh nghiệp chỉ được hỗ trợ tối đa 6%/năm theo quy định.
Theo các chuyên gia, đây là mức hỗ trợ tương đối đáng kể đối với các dự án đầu tư công nghệ có quy mô lớn, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vốn vẫn là áp lực đối với nhiều doanh nghiệp sản xuất.
Giám đốc NATIF Bùi Quang Minh cho biết, chính sách hỗ trợ lãi suất vay được xây dựng theo nguyên tắc thị trường. Theo đó, ngân hàng vẫn giữ vai trò thẩm định, quyết định cho vay và quản lý rủi ro theo quy định hiện hành.
“Nhà nước không cấp phát vốn trực tiếp cho doanh nghiệp mà chỉ hỗ trợ một phần chi phí lãi vay để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho công nghệ”, ông Minh cho biết.
Lãnh đạo NATIF cho rằng, cơ chế này được kỳ vọng tạo hiệu ứng “đòn bẩy”, huy động thêm nguồn vốn tín dụng xã hội cho hoạt động đổi mới công nghệ, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Việc triển khai chính sách thông qua hệ thống ngân hàng cũng giúp tận dụng cơ chế đánh giá tín dụng chuyên nghiệp, hạn chế rủi ro và nâng cao tính minh bạch trong quá trình thực hiện.
Một điểm đáng chú ý là trước khi triển khai trên diện rộng, Bộ KH&CN đề xuất thực hiện thí điểm với 20 doanh nghiệp nhằm kiểm chứng tính khả thi của cơ chế hỗ trợ cũng như quy trình phối hợp giữa quỹ, ngân hàng và doanh nghiệp.
Giai đoạn thí điểm dự kiến kéo dài đến hết tháng 9/2026. Sau đó, Bộ KH&CN sẽ tiến hành tổng kết, đánh giá để hoàn thiện cơ chế và xem xét mở rộng phạm vi triển khai.
Đại diện Bộ KH&CN khẳng định, việc triển khai thí điểm trước khi nhân rộng là cần thiết nhằm nhận diện sớm các khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh trong thực tế như quy trình xét duyệt, tiêu chí đánh giá dự án, cơ chế kiểm soát rủi ro hay việc phối hợp giữa các bên liên quan.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng chính sách hỗ trợ lãi suất vay nếu được triển khai hiệu quả sẽ tạo cú hích đáng kể cho hoạt động đổi mới công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và chuyển đổi số.
Các chuyên gia cũng cho rằng, ngoài chính sách hỗ trợ lãi suất, cần tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, bao gồm cơ chế ưu đãi thuế, hỗ trợ nghiên cứu phát triển, đào tạo nhân lực công nghệ cao và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học.
Bên cạnh đó, việc xây dựng các tiêu chí rõ ràng, minh bạch và đơn giản hóa thủ tục tiếp cận chính sách cũng là yếu tố quan trọng để bảo đảm chính sách thực sự đi vào cuộc sống và đến đúng đối tượng cần hỗ trợ.
Nếu được triển khai thành công, chính sách hỗ trợ lãi suất vay thông qua NATIF không chỉ giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng tài chính khi đầu tư công nghệ mà còn góp phần thúc đẩy hình thành làn sóng đổi mới sáng tạo mạnh mẽ hơn trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
Có thể bạn quan tâm
