Mục tiêu trên được Bộ Xây dựng đưa ra trong Kế hoạch triển khai xây dựng Nền tảng quản lý hệ thống giao thông thông minh đường bộ giai đoạn 2026-2030. Theo kế hoạch, ITS Core sẽ trở thành nền tảng số tập trung, tích hợp và xử lý dữ liệu thời gian thực từ 100% trung tâm quản lý, điều hành giao thông tuyến (TMC) trên các tuyến cao tốc.
Việc xây dựng ITS Core được chia thành 4 giai đoạn từ năm 2026 đến 2030.
Nền tảng được định hướng hình thành kho dữ liệu giao thông tập trung, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) để tự động phát hiện sự cố, dự báo lưu lượng, nhận diện nguy cơ ùn tắc và hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra các phương án phân luồng, điều phối giao thông theo thời gian thực.
Cùng với đó, một trục giao thức kết nối và chia sẻ dữ liệu liên ngành sẽ được xây dựng, tạo khả năng liên thông giữa các hệ thống quản lý giao thông, đồng thời cung cấp các dịch vụ dữ liệu giao thông mở cho người dân và doanh nghiệp.
Theo kế hoạch, quá trình xây dựng ITS Core được triển khai qua 4 giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030.
Trong giai đoạn 2026-2027, Bộ Xây dựng sẽ tập trung rà soát, xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật về giao thức kết nối, cấu trúc dữ liệu giao thông giữa các TMC tuyến và ITS Core. Đồng thời, kiến trúc phần mềm tổng thể và kiến trúc an toàn thông tin của nền tảng cũng được xây dựng nhằm tạo cơ sở cho các bước triển khai tiếp theo.
Đến năm 2028, ITS Core sẽ chuyển sang giai đoạn phát triển các phân hệ lõi, cấu hình hạ tầng số và tích hợp thí điểm. Các phân hệ trọng tâm gồm thu thập và tích hợp dữ liệu, kho dữ liệu tập trung, cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng đường bộ, dữ liệu kiểm soát tải trọng xe và hệ thống thu phí điện tử không dừng.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng dự kiến đào tạo các mô hình AI phục vụ phân tích hình ảnh, tự động phát hiện sự cố giao thông; xây dựng bản đồ số GIS phục vụ giám sát theo thời gian thực. Dữ liệu cũng sẽ được tích hợp thí điểm với 3-5 tuyến cao tốc trọng điểm trên trục Bắc - Nam và các tuyến cửa ngõ Hà Nội, TPHCM.
Sang năm 2029, hệ thống sẽ được kiểm thử tổng thể, tích hợp liên ngành và đưa vào vận hành chính thức. Một trong những mục tiêu được đặt ra là kết nối dữ liệu thử nghiệm với Trung tâm Chỉ huy giao thông của Bộ Công an, đồng thời phát triển các dịch vụ số giao thông tích hợp trên VNeID.
Đến năm 2030, 100% các tuyến cao tốc đang khai thác phải hoàn thành kết nối dữ liệu với ITS Core. Nền tảng sẽ tiếp tục được mở rộng để tích hợp các tuyến quốc lộ trọng điểm và liên thông dữ liệu với các Trung tâm điều hành thông minh giao thông đô thị (IOC) tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ.
ITS Core cũng được định hướng sẵn sàng về hạ tầng để phục vụ giao tiếp V2X, tạo nền tảng cho việc kết nối giữa phương tiện với hạ tầng giao thông và các hệ thống điều hành trong quá trình phát triển giao thông thông minh.
Theo kế hoạch, ITS Core gồm 5 nhóm phân hệ công nghệ cốt lõi, gồm tích hợp và chuẩn hóa dữ liệu; kho dữ liệu tập trung; xử lý AI và phân tích dự báo; giám sát và điều hành; chia sẻ dữ liệu và cung cấp dịch vụ số.
Trong đó, kho dữ liệu tập trung sẽ lưu trữ dữ liệu Big Data, video, cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng và vòng đời tài sản đường bộ, dữ liệu cân tải trọng tự động (WIM) và dữ liệu thu phí. Phân hệ AI sẽ đảm nhiệm việc phân tích hình ảnh để phát hiện sự cố tự động, dự báo ùn tắc và đề xuất các kịch bản phân luồng, điều phối giao thông.
Một điểm đáng chú ý là bản đồ số giao thông thời gian thực được thiết kế để hiển thị trạng thái giao thông trên toàn mạng lưới cao tốc, thay vì quản lý và theo dõi riêng lẻ từng tuyến. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý có cái nhìn tổng thể về tình hình giao thông, từ đó nâng cao khả năng điều phối khi xảy ra sự cố hoặc ùn tắc trên diện rộng.
Hệ thống cũng được thiết kế để liên thông với NDXP/LGSP của Bộ Công an, xây dựng cổng dữ liệu mở và tích hợp với VNeID, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu giao thông dùng chung giữa các cơ quan quản lý.
Việc xây dựng ITS Core được kỳ vọng tạo nền tảng dữ liệu thống nhất cho quản lý giao thông đường bộ, chuyển từ phương thức quản lý phân tán theo từng tuyến sang quản lý, giám sát và điều hành dựa trên dữ liệu toàn mạng lưới. Đây cũng là cơ sở quan trọng để ứng dụng AI, Big Data và các công nghệ kết nối trong vận hành hạ tầng giao thông, hướng tới hệ thống giao thông đường bộ thông minh, an toàn và hiệu quả hơn.
Có thể bạn quan tâm
