Kết luận 99-KL/TW mở ra định hướng phát triển một lĩnh vực công nghệ - kinh tế mới, đồng thời đặt ra yêu cầu xây dựng mô hình quản trị hiện đại, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an toàn.
Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và ít nhất 1 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về phương tiện bay không người lái (UAV). Cùng với mở rộng ứng dụng UAV, Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản xuất trong nước và xây dựng chuỗi cung ứng nội địa. Tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất được đặt mục tiêu đạt trên 30-40% vào năm 2030 và trên 85% vào năm 2045.
Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp được định hướng trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng và một trong những động lực tăng trưởng mới, phấn đấu đóng góp khoảng 1,5% GDP.
UAV là một trong những phương tiện công nghệ để khai thác không gian tầm thấp.
Không gian tầm thấp được định hướng khai thác phục vụ nhiều lĩnh vực như logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giám sát hạ tầng, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế và xây dựng đô thị thông minh.
Theo cách tiếp cận mới, kinh tế không gian tầm thấp không đồng nghĩa với UAV. UAV chỉ là một trong những phương tiện khai thác không gian này. Khi kết hợp với trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, cảm biến, viễn thông, định vị, tự động hóa và nền tảng số, có thể hình thành hệ sinh thái mới từ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo phương tiện đến hạ tầng, dữ liệu, vận hành và dịch vụ.
Để thúc đẩy thị trường, trong giai đoạn đầu, Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt thông qua đặt hàng, triển khai thí điểm và tăng cường ứng dụng trong khu vực công; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học tham gia nghiên cứu, chế tạo và thương mại hóa sản phẩm.
Kết luận 99-KL/TW cũng yêu cầu nhanh chóng hoàn thiện pháp luật, xây dựng mô hình quản trị dựa trên nền tảng số, dữ liệu số và quản trị rủi ro. Hoạt động bay sẽ được phân loại, giám sát theo khu vực, độ cao, loại hình và mức độ an toàn, với quy trình quản lý từ đăng ký, định danh phương tiện, cấp phép, điều hành đến thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Trong năm 2027, trọng tâm là xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hạ tầng, thiết bị và công nghệ quản trị, đồng thời nâng cao năng lực thử nghiệm, kiểm định, đánh giá và chứng nhận. Nhà nước ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, bảo đảm khả năng liên thông với các hệ thống quản lý vùng trời, điều hành bay dân dụng, quân sự và dữ liệu chuyên ngành.
Một điểm mới đáng chú ý là việc áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực này.
Cùng với phát triển công nghệ và hạ tầng, Kết luận 99-KL/TW đặt trọng tâm vào đào tạo nguồn nhân lực. Việt Nam sẽ xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu về UAV, kinh tế không gian tầm thấp và các ngành nghề mới; đồng thời thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.
Việc xác định không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia cho thấy sự chuyển đổi trong tư duy quản lý: từ quản lý phương tiện và hoạt động bay sang khai thác, quản trị và bảo vệ một không gian phát triển mới. Đây được kỳ vọng là nền tảng để hình thành hệ sinh thái công nghệ mới, tạo thêm động lực tăng trưởng và mở rộng dư địa phát triển cho nền kinh tế Việt Nam.
Có thể bạn quan tâm
