Hội thảo được tổ chức nhân kỷ niệm 85 năm Ngày hy sinh của đồng chí Hà Huy Tập, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam (28/8/1941 - 28/8/2026), nhằm làm rõ quá trình hình thành, phát triển của họ Hà - Nghệ Tĩnh; đồng thời nghiên cứu, khẳng định những giá trị truyền thống hiếu học, khoa bảng, yêu nước, cách mạng và những đóng góp của các thế hệ trong dòng họ đối với quê hương, đất nước qua các thời kỳ lịch sử.
Tham dự hội thảo có các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa; đại diện các cơ quan, đơn vị; Hội Khoa học Lịch sử Hà Tĩnh, Nghệ An; Hội đồng họ Hà Việt Nam và Hội đồng họ Hà - Nghệ Tĩnh cùng đại diện các chi họ Hà trên địa bàn.


Quang cảnh hội thảo.
Họ Hà - Nghệ Tĩnh là một trong những dòng họ có lịch sử lâu đời tại vùng đất xứ Nghệ, nơi hình thành và lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, truyền thống hiếu học, yêu nước và tinh thần gắn kết cộng đồng. Qua các thời kỳ lịch sử, dòng họ đã sản sinh nhiều danh nhân, nhân tài trên các lĩnh vực, có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp dựng nước, giữ nước và xây dựng quê hương, đất nước.
Theo các tư liệu được giới thiệu tại hội thảo, thủy tổ họ Hà Nghệ Tĩnh là Phụ quốc, Thượng Vị hầu, Thượng tướng quân Hà Mại (1334 - 1410). Từ các thế hệ nối tiếp, truyền thống của dòng họ được vun đắp qua nhiều thời kỳ, với những nhân vật tiêu biểu như Hà Tông Chính, Hà Công Trình, Hà Tông Mục, Hà Tông Huân... Đây là những nhân vật để lại dấu ấn trong lịch sử, văn hóa và nền khoa bảng của đất nước.
Đặc biệt, trong thời kỳ cận hiện đại, dòng họ Hà - Nghệ Tĩnh tiếp tục có nhiều nhân vật có đóng góp nổi bật cho sự nghiệp cách mạng và phát triển đất nước, trong đó có đồng chí Hà Huy Tập, Tổng Bí thư của Đảng. Cuộc đời, sự nghiệp và tinh thần cách mạng của đồng chí Hà Huy Tập là một trong những biểu tượng tiêu biểu cho truyền thống yêu nước, ý chí đấu tranh và trách nhiệm đối với vận mệnh dân tộc của các thế hệ người họ Hà trên quê hương Nghệ Tĩnh.
Không chỉ có những nhân vật tiêu biểu trong lịch sử, truyền thống hiếu học và khoa bảng còn được xem là một giá trị nổi bật của họ Hà - Nghệ Tĩnh. Tinh thần trọng chữ, trọng học, khuyến khích con cháu học tập, rèn luyện và cống hiến cho cộng đồng được duy trì qua nhiều thế hệ, tạo nền tảng để nhiều người con của dòng họ trưởng thành, đóng góp trên các lĩnh vực khoa học, giáo dục, văn hóa, quản lý và phát triển kinh tế - xã hội.
Trên địa bàn Hà Tĩnh hiện có 8 di tích thuộc dòng họ Hà được xếp hạng, trong đó có 4 di tích cấp quốc gia và 4 di tích cấp tỉnh. Hệ thống di tích, nhà thờ, tư liệu, gia phả và các giá trị văn hóa liên quan đến dòng họ là nguồn tư liệu quan trọng để nghiên cứu lịch sử địa phương, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống cho các thế hệ.

Ông Hà Quang Dự, nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Thể dục Thể thao, Chủ tịch Hội đồng Họ Hà Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi nhiều nội dung liên quan đến quá trình hình thành, phát triển của họ Hà - Nghệ Tĩnh; truyền thống hiếu học, khoa bảng; tinh thần đoàn kết cộng đồng làng xã; truyền thống yêu nước, cách mạng; sự hình thành và phát triển của các chi họ Hà ở Nghệ An, Hà Tĩnh, cũng như thân thế, sự nghiệp của một số nhân vật lịch sử tiêu biểu.
Nhiều tham luận có nội dung đáng chú ý như “Họ Hà - Nghệ Tĩnh: Nguồn cội và sự phát triển”; “Họ Hà - Nghệ Tĩnh trong dòng chảy lịch sử từ lòng tri ân cội nguồn đến những di sản mới”; “Vài nét truyền thống yêu nước, hiếu học họ Hà - Nghệ An và bản tộc ước xưa của họ Hà Đô Lương”; “Truyền thống hiếu học của họ Hà - Hương Sơn, Hà Tĩnh - Từ khoa cử Nho học đến tri thức hiện đại”; “Gia đình và dòng họ Hà Huy là nền tảng hun đúc nên nhân cách của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập”...
Thông qua các tham luận và thảo luận tại hội thảo, nhiều tư liệu liên quan đến lịch sử dòng họ, các chi họ, nhân vật tiêu biểu và truyền thống văn hóa được trao đổi, bổ sung. Các nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ hơn vị trí, vai trò của họ Hà - Nghệ Tĩnh trong dòng chảy lịch sử mà còn giúp nhận diện những giá trị văn hóa, tinh thần được hình thành, bồi đắp và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Một nội dung được các đại biểu quan tâm là việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản của dòng họ trong bối cảnh hiện nay. Bên cạnh việc tiếp tục sưu tầm, hệ thống hóa gia phả, tư liệu lịch sử, nghiên cứu các nhân vật và sự kiện tiêu biểu, việc bảo tồn các di tích gắn với dòng họ cũng có ý nghĩa quan trọng trong gìn giữ ký ức cộng đồng và giáo dục truyền thống.
Trong kỷ nguyên mới, những giá trị như hiếu học, trọng tri thức, yêu quê hương, tinh thần đoàn kết và ý thức cống hiến cần tiếp tục được phát huy theo những hình thức phù hợp. Đây không chỉ là trách nhiệm của các tổ chức dòng họ mà còn là sự kết nối giữa các gia đình, nhà trường, địa phương và cộng đồng trong việc giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, văn hóa và trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.
Hội thảo cũng là dịp để các nhà nghiên cứu, các tổ chức dòng họ và đại diện các chi họ Hà gặp gỡ, trao đổi, bổ sung tư liệu, mở rộng hướng nghiên cứu về lịch sử và văn hóa họ Hà - Nghệ Tĩnh. Qua đó, những giá trị của dòng họ được đặt trong mối liên hệ với lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất Nghệ Tĩnh, cũng như lịch sử dân tộc.
Kết quả hội thảo góp phần bổ sung nguồn tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu, tuyên truyền và giáo dục truyền thống; đồng thời nâng cao nhận thức về trách nhiệm bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa của dòng họ. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục lan tỏa truyền thống hiếu học, khoa bảng, yêu nước và tinh thần cống hiến của các thế hệ họ Hà - Nghệ Tĩnh tới thế hệ hôm nay và mai sau.
Xem thêm một số hình ảnh ghi nhận tại Hội thảo:

Đoàn chủ trì hội Thảo

Ông Hà Văn Sỹ, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Họ Hà Việt Nam phát biểu tham luận tại Hội thảo.

Ông Hà Huy Lợi- Phó Chủ tịch Hội đồng họ Hà Việt Nam; Chủ tịch Hội đồng họ Hà - Nghệ Tĩnh tham luận với chủ đề: Họ Hà - Nghệ Tĩnh trong dòng chảy lịch sử từ lòng tri ân cội nguồn đến những di sản mới.




Các đại biểu chụp hình lưu niệm.



