Khoa học Công nghệ

Hội thảo khoa học "Giáo sư, Viện sỹ Trần Đại Nghĩa – Cuộc đời và sự nghiệp

27/02/2023 07:02
9149 Lượt xem
TCCKVN Giáo sư, Viện sỹ (GS.VS) Trần Đại Nghĩa (1913 - 1997) là một nhà khoa học kiệt xuất, được mệnh danh là cha đẻ của ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam.

Chiều ngày 27/2, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo khoa học " Trần Đại Nghĩa – Cuộc đời và sự nghiệp". Đây là hoạt động trong chuỗi sự kiện tiến tới kỷ niệm 40 năm ngày thành lập VUSTA (26/3/1983 – 26/3/2023) và 110 năm ngày sinh của GS. VS Trần Đại Nghĩa.

TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, các đại biểu đã cùng ôn lại cuộc đời, sự nghiệp của GS.VS Trần Đại Nghĩa.

TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA cho biết, GS.VS Trần Đại Nghĩa tên khai sinh là Phạm Quang Lễ, sinh ngày 13/9/1913 trong một gia đình nhà giáo nghèo tại xã Chánh Hiệp (nay là xã Hòa Hiệp), huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long. Dù hoàn cảnh gia đình rất khó khăn, lại mồ côi cha từ khi mới 7 tuổi, song với tư chất thông minh và sự chăm chỉ, chịu khó, cậu bé Phạm Quang Lễ luôn luôn đạt kết quả học tập xuất sắc toàn diện, nhất là toán và các môn tự nhiên. Tháng 9/1935, Phạm Quang Lễ sang Pháp du học khi tròn 22 tuổi.

Năm 1940, sinh viên Phạm Quang Lễ đã nhận gần như cùng một lúc ba bằng: Kỹ sư cầu đường, Kỹ sư điện và Cử nhân Toán. Sau đó, ông còn học tiếp và nhận thêm ba bằng kỹ sư khác: Hàng không, Mỏ - Địa chất và Chế tạo máy.

Mùa thu năm 1946, ông là người đầu tiên được Bác Hồ lựa chọn về nước cùng Người để phục vụ sự nghiệp cứu nước. Tháng 12/1946, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao trọng trách Cục trưởng Cục Quân giới - Bộ Quốc phòng (nay là Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng Việt Nam) kiêm Giám đốc Nha nghiên cứu Quân giới - Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội (nay là Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự). Cũng từ đây, cái tên Trần Đại Nghĩa được Chủ tịch Hồ Chí Minh khai sinh, với ý nghĩa “họ Trần là họ của danh tướng Trần Hưng Đạo; Đại Nghĩa là nghĩa lớn để đến nhiệm vụ của mình với nhân dân, với đất nước. Đại Nghĩa còn là chữ của Nguyễn Trãi trong Bình Ngô đại cáo”. Từ đó, cái tên Trần Đại Nghĩa đã gắn với ông trọn đời.

Quang cảnh hội thảo

Với những cải tiến, sáng chế được tạo bởi Trần Đại Nghĩa, vũ khí của Việt Nam đã có sức công phá lớn, trở thành nỗi khiếp sợ của quân thù. Các loại súng lớn, súng phóng bom, các loại mìn nổ chậm v.v… với thương hiệu “made in Vietnam”, “made by Tran Dai Nghia” đã gây cho kẻ thù biết bao sửng sốt, bất ngờ, khiếp vía, kinh hoàng, giới vũ trang, quân sự quốc tế vô cùng ngạc nhiên, thán phục. Càng trong gian khó, tài năng về chế tạo vũ khí của Trần Đại Nghĩa càng tỏa sáng. Với những đóng góp to lớn của ông cho ngành quân giới nước nhà, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tặng ông danh hiệu “Ông Phật làm súng”.

Ngày 20/11/1948, ông được phong quân hàm Thiếu tướng trong đợt đầu tiên, khi mới 35 tuổi. Năm 1952, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sỹ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, ông là đại biểu trí thức được phong danh hiệu Anh hùng lao động đợt đầu tiên của Việt Nam. Đó cũng chính là năm Ông được bầu là Viện sỹ Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô - danh vị cao nhất của những người làm công tác khoa học.

Năm 1996, GS.VS Trần Đại Nghĩa đã vinh dự được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về Cụm công trình nghiên cứu và chỉ đạo kỹ thuật chế tạo (Bazoca, súng không giật SKZ, đạn bay) trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954). Ông còn được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng nhất...

Đại hội lần thứ Nhất của VUSTA vào ngày 26/3/1983 đã bầu GS.VS Trần Đại Nghĩa làm Chủ tịch. Ông trở thành vị Chủ tịch đầu tiên của Liên hiệp Hội Việt Nam.

“Liên hiệp Hội Việt Nam được như ngày hôm nay, trở thành một tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của đội ngũ trí thức Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chúng ta càng thấm thía và biết ơn sâu sắc công lao của các lớp cha anh đi trước, cùng với Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, GS.VS, Thiếu tướng, Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa luôn sống mãi với sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ của hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam”, TSKH. Phan Xuân Dũng nhấn mạnh.

Thảo luận tại hội thảo, các đại biểu đều cho rằng, cuộc đời và sự nghiệp của GS. VS Trần Đại Nghĩa là một tấm gương sáng, để lại nhiều bài học sâu sắc cho những người làm khoa học về tinh thần trách nhiệm đối với nhân dân, với đất nước và nghị lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn để vươn lên đạt đỉnh cao trong khoa học và công tác.

Thượng tướng Phạm Hoài Nam, Thứ trướng Bộ Quốc phòng khái quát những đóng góp to lớn của GS. VS Trần Đại Nghĩa với ngành Kỹ thuật quân sự và Công nghiệp Quốc phòng Việt Nam. Trước hết, là quá trình tích cực nghiên cứu tích luỹ kiến thức về kỹ thuật quân sự, công nghệ quốc phòng khi học tập ở nước ngoài; thứ hai là đóng góp cho ngành Kỹ thuật quân sự và Công nghiệp quốc phòng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược; thứ ba là đóng góp cho ngành Kỹ thuật quân sự và Công nghiệp quốc phòng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Thượng tướng Phạm Hoài Nam phát biểu tại hội thảo.

“Thiếu tướng, GS. VS Trần Đại Nghĩa đã đi xa, nhưng những cống hiến, đóng góp của đồng chí với Ngành Kỹ thuật quân sự, Công nghiệp quốc phòng vẫn luôn có giá trị sâu sắc về lý luận và thực tiễn. Các thế hệ cán bộ, kỹ sư, công nhân viên và người lao động ngành kỹ thuật quân sự và công nghiệp quốc phòng hôm nay tiếp tục phát huy phương pháp tính toán thiết kế vũ khí, các nguyên lý cơ bản của thuốc phóng, thuốc nổ, hỏa cụ, thuật phóng… để nghiên cứu, thiết kế các loại vũ khí tích hợp hệ thống, các loại đạn dược thông minh, các loại khí tài công nghệ cao; đồng thời đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chuyên môn kỹ thuật tâm huyết, gắn bó, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; luôn chủ động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, dám dấn thân vì khoa học góp phần xây dựng và phát triển nền công nghiệp quốc phòng chủ động, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, trở thành mũi nhọn của công nghiệp quốc gia” - Thượng tướng Phạm Hoài Nam nêu rõ.

Nói về những đóng góp của GS.VS Trần Đại Nghĩa với nền khoa học công nghệ Việt Nam, PGS.TS Trần Tuấn Anh - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam chia sẻ: GS.VS Trần Đại Nghĩa là người đặt nền móng vững chắc cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với 3 nguyên tắc mà Viện trưởng Trần Đại Nghĩa đề ra, đó là: Ưu tiên những vấn đề cấp bách rất cần cho đất nước nhưng phải lượng sức, không đề ra viển vông; Ưu tiên những đề tài phát huy thế mạnh của Việt Nam, những vấn đề sở trường ta có tiềm năng, có thực lực; Giành một lực lượng đi vào hiện đại, đón đầu xu thế phát triển của thế giới trong tương lai.

PGS.TS Trần Tuấn Anh chia sẻ về những đóng góp của GS.VS Trần Đại Nghĩa trong việc xây dựng nền khoa học công nghệ Việt Nam.

Dù hoạt động trong nhiều lĩnh vực với các cương vị, chức vụ công tác khác nhau, dù ở bất cứ nơi đâu hay trong bất cứ hoàn cảnh nào, GS. VS Trần Đại Nghĩa cũng luôn toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc. Cuộc đời và sự nghiệp của GS. VS Trần Đại Nghĩa là một tấm gương sáng, để lại nhiều bài học sâu sắc cho những người làm khoa học về tinh thần trách nhiệm đối với nhân dân, với đất nước và nghị lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn để vươn lên. Hội thảo là dịp để chúng ta tuyên truyền, giáo dục cán bộ, chiến sĩ và nhân dân, nhất là thế hệ trẻ học tập, rèn luyện theo tấm gương đạo đức cách mạng của thế hệ đi trước để nêu cao ý chí tự lực tự cường, đoàn kết, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam.

Thu Nga

Có thể bạn quan tâm

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vào năm 2030

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch số 636/KH-UBND ngày 14/11/2026 về triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030. Với mục tiêu hình thành ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vào năm 2030, Thành phố tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách, phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo, hỗ trợ thương mại hóa công nghệ và tăng cường kết nối nguồn lực trong nước, quốc tế.

Gali và vanadi trong công nghiệp công nghệ cao và tiềm năng thu hồi từ các nhà máy sản xuất alumin tại Việt Nam

Tóm tắt: Gali và vanadi là hai nguyên tố có vai trò ngày càng quan trọng đối với công nghiệp hiện đại. Gali được sử dụng chủ yếu trong vật liệu bán dẫn hợp chất như GaAs và GaN, phục vụ điện tử công suất, viễn thông, chiếu sáng và năng lượng mặt trời. Vanadi hiện được dùng phần lớn trong luyện kim để nâng cao độ bền của thép, đồng thời có triển vọng trong hệ pin dòng oxy hóa–khử vanadi và một số quá trình xúc tác. Trong công nghệ sản xuất alumin từ quặng bauxit, chủ yếu theo quy trình Bayer, gali và một phần vanadi có thể đi vào dòng dung dịch kiềm tuần hoàn và tích lũy qua nhiều chu kỳ. Vì vậy, thu hồi chúng dưới dạng sản phẩm phụ có thể góp phần nâng cao giá trị chuỗi bauxit–alumin, giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài và thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài nguyên. Bài viết giới thiệu công dụng, nguồn phát sinh, các hướng công nghệ thu hồi chủ yếu và đề xuất lộ trình nghiên cứu từ phòng thí nghiệm đến pilot phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Nghị quyết 57: Những chuyển biến rõ nét trong phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Sau gần hai năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã ghi nhận nhiều kết quả cụ thể. Từ hoàn thiện thể chế, tăng cường nguồn lực, phát triển hạ tầng số đến làm chủ công nghệ chiến lược và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, Nghị quyết 57 đang từng bước tạo chuyển biến trong tư duy quản lý, hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

MMMS 2026: Kết nối khoa học, công nghệ vì mục tiêu phát triển bền vững

Ngày 06/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội nghị Quốc tế lần thứ năm về Vật liệu, Máy móc và Phương pháp vì sự Phát triển Bền vững (MMMS 2026) chính thức khai mạc, thu hút hơn 400 đại biểu, nhà khoa học đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ. Không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật, hội nghị còn mở ra cơ hội kết nối nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, hướng tới những giải pháp công nghệ phục vụ phát triển bền vững.

CT UAV đạt chứng nhận ISO 9001:2015, chuẩn hóa hệ thống sản xuất máy bay không người lái

Việc được tổ chức chứng nhận quốc tế URS cấp chứng nhận ISO 9001:2015 trên toàn hệ thống sản xuất đánh dấu bước tiến trong quá trình chuẩn hóa năng lực sản xuất của CT UAV, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường UAV trong nước và quốc tế.
0982254465
  • Zalo
  • Messenger
  • Back to top