Khoa học Công nghệ

Hợp tác công - tư trong khoa học và công nghệ

22/10/2014 06:10
1210 Lượt xem
Vì sao cần PPP trong KHCN?

Tại Hội thảo về Cơ chế quan hệ hợp tác công -  tư, đồng tài trợ thực hiện nhiệm vụ KHCNdo Bộ KH - CN vừa tổ chức, nhiều chuyên gia cho rằng, mặc dù có nhiều cách thể hiện khác nhau nhưng PPP trong thực hiện nhiệm vụ KHCN cũng có chung những tác dụng cơ bản là thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính; thu hút vốn đầu tư để xây dựng, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và các nhiệm vụ mà Nhà nước đảm nhiệm; thay đổi phương thức tổ chức và quản lý để khu vực tư tham gia nhiều hơn, tích cực và chủ động hơn vào các chương trình, dự án công; chia sẻ rủi ro đặc biệt là trong nghiên cứu khoa học. Song, cũng có những nét khác biệt riêng so với PPP truyền thống do đối tượng hướng tới là những vấn đề phi vật chất.

        Nguồn: ITN

Vì sao cần có PPP thực hiện nhiệm vụ KHCN cũng là câu hỏi được đặt ra. Theo Ths Nguyễn Võ Hưng, Trưởng ban Đổi mới công nghệ - Viện Chiến lược chính sách KHCN, đối với lĩnh vực nghiên cứu, doanh nghiệp thường tự đầu tư vào những vấn đề họ quan tâm song cũng có không ít lĩnh vực mà chuyện thu lợi kết quả nghiên cứu không đơn giản là thông qua hình thức bảo hộ, mà tồn tại nhiều rủi ro nên doanh nghiệp ít khi thực hiện riêng lẻ. Đơn cử như một doanh nghiệp ở TP Hồ Chí Minh muốn sử dụng mỡ cá basa làm nguyên liệu sản xuất nhựa sinh học có khả năng phân hủy nhưng do có quá nhiều rủi ro nên doanh nghiệp ngại đứng ra tự thực hiện mà mong muốn có sự tham gia của những doanh nghiệp khác cũng như sự hỗ trợ từ phía Nhà nước. Vì vậy PPP sẽ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp muốn đổi mới công nghệ, là điều kiện giúp doanh nghiệp chủ động thực hiện nhiệm vụ về KHCN.         

PPP ra đời cũng nhằm giải quyết vấn đề công nghệ của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đã từng có doanh nghiệp làm kính chắn gió tại khu công nghiệp Tân Tạo gặp phải vấn đề về công nghệ mà không biết làm thế nào để khắc phục. Rõ ràng, với tính chất nhỏ lẻ, tản mạn thì để đáp ứng được yêu cầu của thị trường sẽ rất khó khăn. Vì vậy, sứ mệnh của Nhà nước chính là hỗ trợ để tìm kiếm giải pháp công nghệ cho những doanh nghiệp này.      

Không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động, PPP còn là công cụ để giúp Nhà nước thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, tụ hợp mọi nguồn lực giải quyết vấn đề KHCN trung và dài hạn mang tính chiến lược then chốt, cốt lõi của ngành, quốc gia. Bởi thực tế cho thấy, nhiều hoạt động nghiên cứu, nhiệm vụ về KHCN hiện nay thường bị phân tán và xé lẻ không tạo được nguồn đầu tư tới ngưỡng cho phép. Theo một chuyên gia, PPP xuất hiện theo nghĩa là việc Nhà nước cần làm nhưng làm chưa tới, đơn cử như có những trung tâm thông tin chưa cung cấp được những dịch vụ, giải pháp khi doanh nghiệp quan tâm.         

Sự ra đời của PPP cũng đồng nghĩa với việc tìm kiếm một đơn vị trung gian, nắm bắt được doanh nghiệp cần những gì, hay phải tìm ở đâu để đáp ứng nhu cầu, kết nối họ lại với các trường đại học hay viện nghiên cứu. Đây sẽ là cơ chế tạo ra sự tương tác, ưu đãi giúp doanh nghiệp và nhà khoa học cùng ngồi lại với nhau và thực hiện các dự án.

Những điểm đặc thù         

Theo Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách KHCN Tạ Doãn Trịnh, thực tế có rất nhiều hình thức mà Nhà nước và tư nhân cùng làm như Nhà nước tài trợ cho khu vực tư nhân khi thực hiện hoạt động KHCN về đổi mới trên cơ sở mang lại lợi ích tích cực cho xã hội. Hay Nhà nước có thể tài trợ cho rất nhiều dự án sản xuất thử nghiệm có xuất xứ từ kết quả của đề tài nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ như Chương trình Nông thôn miền núivới lý lẽ những hoạt động như vậy của khu vực tư nhân sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho đơn vị thụ hưởng. Những nhiệm vụ này thường xuất phát từ nhu cầu của một bên, khi doanh nghiệp thấy cần sẽ đề nghị nhà nước cụ thể là Bộ KH - CN hỗ trợ. Hoặc do cần quảng bá tri thức địa phương để tạo ra lợi ích cho xã hội nên Nhà nước sẽ chủ động đề xuất đặt hàng. Còn đối với PPP trong nghiên cứu khoa học, Nhà nước với doanh nghiệp sẽ cùng thiết lập mối quan hệ hợp tác, xác định nhiệm vụ có ích cho cả hai bên, cùng nhau thực hiện, cùng nhau khai thác kết quả và cùng chịu rủi ro; xây dựng được quan hệ đối tác chủ động từ hai phía. Sứ mệnh của Nhà nước và lợi ích của tư nhân sẽ gặp nhau khi việc thực hiện nhiệm vụ KHCN thông qua cơ chế này.         

Về đóng góp kinh phí, mặc dù các nhiệm vụ liên kết hiện nay cũng do hai bên cùng góp vốn chẳng hạn như vốn đối ứng, tỷ lệ 30 - 70 hoặc 50 - 50 nhưng về bản chất, cơ chế tài chính cũng giống như các nhiệm vụ được cấp 100% kinh phí từ ngân sách nhà nước. Theo đó, đối với một dự án nghiên cứu, nhà nước sẽ hỗ trợ khoảng vài chục tỷ đồng còn chương trình KHCN trong PPP để nhằm giải quyết sự tản mạn về nguồn lực đang bị xé nhỏ nên đây sẽ là cơ chế hội tụ nguồn lực, không phải vài chục mà nhiều hơn thế. Về tầm cỡ, quy mô theo PPP cũng rất khác so với những hỗ trợ đơn lẻ theo các công cụ hoặc các sân chơi hiện nay đang có.

Vấn đề cần bàn tiếp      

Tại hội thảo, đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, theo đề án này thì Nhà nước và doanh nghiệp cùng làm do vậy phải tách bạch nhiệm vụ cụ thể của hai bên, Nhà nước phải thực hiện những nhiệm vụ nào chứ không thể giao hết cho doanh nghiệp. Chỉ khi làm nổi bật được những điểm đặc thù thì mới có cơ sở để ban hành văn bản quy định. Cùng với việc xác định rõ vai trò của nhà nước, chức năng của nhà đầu tư ra sao cũng cần tính tới. Tại sao nhà đầu tư phải thực hiện những công việc mà đáng ra là của Nhà nước? Nếu như chưa chỉ ra được lợi nhuận của nhà đầu tư thì sẽ rất khó có thể thu hút được họ tham gia vào hình thức này. Bởi trên thực tế, đầu tư cho KHCN hiện nay hầu hết đều được ưu đãi tối đa.

Đề án cơ chế hợp tác công – tư, đồng tài trợ thực hiện các nhiệm vụ KHCN là nhiệm vụ Chính phủ giao cho Bộ KH – CN thực hiện trong năm 2014. Đề án đã được Viện Chiến lược chính sách KHCN, Bộ KH - CN xây dựng, nghiên cứu và đang gấp rút hoàn thiện. Theo kế hoạch tháng 11 tới, dự thảo đề án sẽ được trình Chính phủ xem xét.
 
DK (nguồn: theo Thảo Mộc, daibieunhandan.vn)
Từ khóa:

Có thể bạn quan tâm

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vào năm 2030

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch số 636/KH-UBND ngày 14/11/2026 về triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030. Với mục tiêu hình thành ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vào năm 2030, Thành phố tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách, phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo, hỗ trợ thương mại hóa công nghệ và tăng cường kết nối nguồn lực trong nước, quốc tế.

Gali và vanadi trong công nghiệp công nghệ cao và tiềm năng thu hồi từ các nhà máy sản xuất alumin tại Việt Nam

Tóm tắt: Gali và vanadi là hai nguyên tố có vai trò ngày càng quan trọng đối với công nghiệp hiện đại. Gali được sử dụng chủ yếu trong vật liệu bán dẫn hợp chất như GaAs và GaN, phục vụ điện tử công suất, viễn thông, chiếu sáng và năng lượng mặt trời. Vanadi hiện được dùng phần lớn trong luyện kim để nâng cao độ bền của thép, đồng thời có triển vọng trong hệ pin dòng oxy hóa–khử vanadi và một số quá trình xúc tác. Trong công nghệ sản xuất alumin từ quặng bauxit, chủ yếu theo quy trình Bayer, gali và một phần vanadi có thể đi vào dòng dung dịch kiềm tuần hoàn và tích lũy qua nhiều chu kỳ. Vì vậy, thu hồi chúng dưới dạng sản phẩm phụ có thể góp phần nâng cao giá trị chuỗi bauxit–alumin, giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài và thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài nguyên. Bài viết giới thiệu công dụng, nguồn phát sinh, các hướng công nghệ thu hồi chủ yếu và đề xuất lộ trình nghiên cứu từ phòng thí nghiệm đến pilot phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Nghị quyết 57: Những chuyển biến rõ nét trong phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Sau gần hai năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã ghi nhận nhiều kết quả cụ thể. Từ hoàn thiện thể chế, tăng cường nguồn lực, phát triển hạ tầng số đến làm chủ công nghệ chiến lược và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, Nghị quyết 57 đang từng bước tạo chuyển biến trong tư duy quản lý, hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

MMMS 2026: Kết nối khoa học, công nghệ vì mục tiêu phát triển bền vững

Ngày 06/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội nghị Quốc tế lần thứ năm về Vật liệu, Máy móc và Phương pháp vì sự Phát triển Bền vững (MMMS 2026) chính thức khai mạc, thu hút hơn 400 đại biểu, nhà khoa học đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ. Không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật, hội nghị còn mở ra cơ hội kết nối nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, hướng tới những giải pháp công nghệ phục vụ phát triển bền vững.

CT UAV đạt chứng nhận ISO 9001:2015, chuẩn hóa hệ thống sản xuất máy bay không người lái

Việc được tổ chức chứng nhận quốc tế URS cấp chứng nhận ISO 9001:2015 trên toàn hệ thống sản xuất đánh dấu bước tiến trong quá trình chuẩn hóa năng lực sản xuất của CT UAV, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường UAV trong nước và quốc tế.
0982254465
  • Zalo
  • Messenger
  • Back to top