Tại chương trình kết nối hợp tác doanh nghiệp Việt Nam - Nhật Bản và ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) diễn ra ngày 5/9/2026 tại Hà Nội, ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội (HANSIBA), nhận định các doanh nghiệp Nhật Bản đang là đối tác quan trọng đối với ngành công nghiệp Việt Nam nói chung và công nghiệp hỗ trợ nói riêng.
Theo ông Nguyễn Vân, những yêu cầu cao về chất lượng, công nghệ và quản trị của doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ tạo sức ép cạnh tranh mà còn trở thành động lực để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đổi mới, nâng cấp năng lực sản xuất và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội (HANSIBA) và Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản (VJBA).
Mở rộng kết nối trong chuỗi cung ứng
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, việc tăng cường kết nối giữa các tập đoàn, doanh nghiệp Nhật Bản với nhà sản xuất trong nước có ý nghĩa ngày càng lớn. Cơ hội hợp tác không chỉ dừng ở việc tìm kiếm đơn hàng mà còn mở rộng sang tiếp nhận công nghệ, kinh nghiệm quản trị và phương thức tổ chức sản xuất.
Một trong những nội dung được HANSIBA đề xuất là đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và quản trị sản xuất, trong đó kết nối chuyên gia kỹ thuật Nhật Bản với các nhà máy Việt Nam để hỗ trợ cải tiến quy trình theo những phương pháp phổ biến của Nhật Bản như Kaizen, 5S.
Cùng với công nghệ và quản trị, nguồn nhân lực kỹ thuật cũng được xác định là yếu tố then chốt. Việc đào tạo, nâng cao kỹ năng cho đội ngũ kỹ sư, công nhân sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng tốt hơn yêu cầu vận hành dây chuyền tự động hóa và các quy trình sản xuất hiện đại.
Một trong những điểm cần được ưu tiên là xây dựng cơ chế thông tin hiệu quả để doanh nghiệp Nhật Bản có thể dễ dàng tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn các nhà cung cấp Việt Nam đủ năng lực cung ứng linh kiện, phụ tùng, chi tiết máy.
HANSIBA cũng dự kiến tham gia sàng lọc năng lực doanh nghiệp hội viên, qua đó hỗ trợ đối tác Nhật Bản tìm kiếm nhà cung cấp phù hợp, đồng thời giúp doanh nghiệp trong nước nhận diện rõ những yêu cầu cần cải thiện về chất lượng, công nghệ và quản trị.
Cánh cửa từ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản
Ở chiều ngược lại, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản được kỳ vọng đóng vai trò cầu nối, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tiếp cận thị trường và đối tác Nhật Bản.
Bà Tống Thị Kim Giao, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản (VJBA), cho rằng khác biệt về văn hóa, tư duy kinh doanh, pháp luật và phương thức xử lý công việc là những vấn đề doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt lưu ý khi hợp tác với đối tác Nhật Bản.
Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực mà cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản có nhiều lợi thế. Nhiều doanh nhân Việt Nam đã sinh sống và hoạt động lâu năm tại Nhật Bản, am hiểu văn hóa, tập quán kinh doanh và có mạng lưới quan hệ với các doanh nghiệp địa phương.
Nguồn lực này có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam xử lý những khác biệt trong quá trình hợp tác, từ văn hóa kinh doanh đến các vấn đề liên quan pháp luật, thuế, vận chuyển và phương thức làm việc.
Doanh nghiệp Việt Nam có thể nghiên cứu các cơ hội hợp tác, mua bán và sáp nhập (M&A), tiếp nhận doanh nghiệp hoặc công nghệ phù hợp. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp Việt Nam cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đặc biệt phải hiểu tư duy kinh doanh dài hạn của đối tác Nhật Bản.
“Chúng tôi mong có thể là cầu nối, là cánh tay nối dài để doanh nghiệp Việt Nam tìm đến những doanh nghiệp Nhật Bản có nhu cầu đặt hàng, gia công tại Việt Nam hoặc chuyển giao công nghệ”, bà Tống Thị Kim Giao chia sẻ.
Nâng chuẩn để trở thành nhà cung cấp
Thực tế, việc tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Nhật Bản không phải là mục tiêu dễ dàng. Chất lượng sản phẩm phải được duy trì ổn định giữa các lô hàng; doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và đặc biệt là giữ chữ tín trong thực hiện hợp đồng.
Đây cũng chính là những yêu cầu có thể tạo động lực để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nâng cấp toàn diện.
VHANSIBA và VJBA ký MOU hợp tác thời hạn 3 năm. Hai bên sẽ phối hợp trao đổi thông tin về nhu cầu hợp tác, năng lực sản xuất, công nghệ, sản phẩm và thị trường của doanh nghiệp hội viên; đồng thời tổ chức các chương trình kết nối doanh nghiệp, hội nghị, hội thảo, khảo sát, xúc tiến đầu tư và giao thương.
Hai hiệp hội cũng sẽ tìm kiếm, giới thiệu và kết nối những doanh nghiệp có năng lực bổ trợ để phát triển các mô hình liên doanh, liên kết, hợp tác sản xuất, gia công, cung ứng linh kiện, phụ tùng, nguyên vật liệu và dịch vụ công nghiệp.
Mục tiêu cuối cùng là hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam cải thiện năng lực công nghệ, quản trị, chất lượng và tiêu chuẩn sản xuất, qua đó nâng cao khả năng trở thành nhà cung ứng cho doanh nghiệp Nhật Bản.
Không chỉ tập trung vào đơn hàng và sản xuất, hợp tác Việt Nam - Nhật Bản đang được mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực.
Theo MOU, HANSIBA và VJBA sẽ kết nối doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức khoa học - công nghệ và chuyên gia để triển khai các chương trình nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.
Các chương trình đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật, quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và kỹ năng sản xuất theo yêu cầu của doanh nghiệp Nhật Bản cũng được khuyến khích triển khai.
Một định hướng đáng chú ý là nghiên cứu, xúc tiến và kết nối doanh nghiệp, tập đoàn, tổ chức khoa học - công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và nhà đầu tư hai nước để từng bước hình thành các Tổ hợp Techno Park Việt Nam - Nhật Bản tại các khu công nghiệp HANSSIP do Tập đoàn N&G Việt Nam phát triển.
Các tổ hợp này được định hướng trở thành không gian hợp tác trong sản xuất công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, R&D, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực, ươm tạo doanh nghiệp và kết nối chuỗi cung ứng.
Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này có thể tạo môi trường để doanh nghiệp hai nước không chỉ hợp tác theo từng đơn hàng mà hình thành các mối liên kết dài hạn, gắn sản xuất với nghiên cứu, đào tạo và đổi mới công nghệ.



