
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Nghị quyết 57 là một chủ trương đúng, trúng, kịp thời và mang ý nghĩa chiến lược đối với giai đoạn phát triển mới của đất nước. Sau 18 tháng triển khai, nghị quyết đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị. Thể chế, cơ chế và chính sách từng bước được hoàn thiện; nhiều điểm nghẽn kéo dài đã được tháo gỡ; các cơ chế mới nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số dần được hình thành.
Một trong những điểm sáng nổi bật là quá trình chuyển đổi số quốc gia tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Hạ tầng số được đầu tư đồng bộ với mạng 5G phủ sóng trên hơn 91% dân số cả nước; hệ thống cáp quang đã kết nối tới toàn bộ các xã, phường. Cổng Dịch vụ công quốc gia không ngừng được mở rộng với hàng nghìn thủ tục hành chính được tích hợp, góp phần cắt giảm đáng kể điều kiện kinh doanh và thời gian xử lý hồ sơ. Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cơ bản hoàn thiện, trong khi ứng dụng VNeID đã có hơn 71 triệu tài khoản định danh điện tử được kích hoạt, từng bước trở thành nền tảng tích hợp nhiều dịch vụ thiết yếu phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Việt Nam đã xác định 10 công nghệ chiến lược gắn với 30 sản phẩm công nghệ chiến lược và 20 bài toán lớn của quốc gia. Mô hình liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp bước đầu phát huy hiệu quả, giúp đưa nhiều kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất. Một số doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước làm chủ công nghệ cốt lõi, phát triển sản phẩm có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế và xuất khẩu sang nhiều quốc gia.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, điều đáng ghi nhận là khoa học và công nghệ đã bắt đầu hiện diện rõ nét trong đời sống kinh tế - xã hội thông qua nhiều mô hình sáng tạo tại các địa phương. Hà Nội triển khai nền tảng số dùng chung phục vụ chính quyền đến cấp xã; Cà Mau ứng dụng công nghệ sinh học và tự động hóa trong nuôi tôm; Vĩnh Long đưa máy bay không người lái vào sản xuất nông nghiệp; Đồng Tháp sử dụng dữ liệu số để giám sát sâu bệnh giúp giảm chi phí cho nông dân; Ninh Bình và Tuyên Quang ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý di sản và phát triển du lịch; Quảng Trị làm chủ quy trình công nghệ sinh học để tạo ra các sản phẩm OCOP; nhiều địa phương như Thái Nguyên, Cần Thơ, Lào Cai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Gia Lai triển khai truy xuất nguồn gốc và xây dựng chuỗi cung ứng số cho các sản phẩm chủ lực.
Những mô hình này cho thấy khoa học và công nghệ không còn là những khái niệm xa vời mà đã hiện diện trong từng lĩnh vực của đời sống, từ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp đến dịch vụ, du lịch, hành chính công và quản trị xã hội. Đây cũng là minh chứng cho thấy Nghị quyết 57 đang từng bước đi vào cuộc sống.

Các đại biểu tham dự hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57, chiều 1/7. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại cần sớm khắc phục. Mặc dù chủ trương đã rõ, thể chế từng bước hoàn thiện, nguồn lực đã được bố trí và quyết tâm chính trị rất cao nhưng kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với kỳ vọng.
Để tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đưa ra bốn yêu cầu lớn. Trước hết, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc Nghị quyết 57 gắn với việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được xác định là động lực chủ yếu của mô hình tăng trưởng mới, là con đường tất yếu để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Yêu cầu thứ hai là chuyển mạnh từ tư duy hoàn thành đầu việc sang tư duy tạo ra sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể. Điều này đòi hỏi mọi cấp, mọi ngành phải lấy hiệu quả đầu ra làm tiêu chí đánh giá thay vì chỉ chú trọng hoàn thành quy trình hay thủ tục.
Thứ ba là tạo chuyển biến đồng bộ từ Trung ương đến địa phương và toàn xã hội. Các bộ, ngành phải thực sự đóng vai trò kiến tạo phát triển, chủ động hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; các địa phương cần mạnh dạn đổi mới, sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật, lựa chọn đúng trọng tâm phù hợp với điều kiện thực tiễn của mình; doanh nghiệp phải trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đóng vai trò đặt hàng, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; còn các viện nghiên cứu, trường đại học phải tập trung giải quyết các bài toán thực tiễn của đất nước và doanh nghiệp.
Yêu cầu thứ tư là đổi mới mạnh mẽ công tác lãnh đạo, kiểm tra và đánh giá kết quả thực hiện. Người đứng đầu các cấp phải trực tiếp lãnh đạo, trực tiếp kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả triển khai Nghị quyết 57. Bộ Chính trị cũng đã quyết định nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ khoa học, công nghệ trong cấp ủy các cấp lên từ 10-15%, đồng thời đưa kết quả thực hiện Nghị quyết 57 trở thành tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ.
Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đặc biệt nhấn mạnh việc tập trung nguồn lực để làm chủ các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng, chip bán dẫn, an ninh mạng, lượng tử, thiết bị bay không người lái, công nghệ biển và nhiều lĩnh vực mũi nhọn khác. Các bộ, ngành được giao chủ trì phải chịu trách nhiệm đến cùng về sản phẩm cuối cùng, không chỉ về thủ tục hành chính mà còn về hiệu quả và tác động thực tế.



