Ngày 5/7/2025, Bộ Công Thương chính thức ban hành quyết định áp dụng mức thuế chống bán phá giá tạm thời từ 23,1% đến 27,83% đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Trung Quốc. Mức thuế này sẽ có hiệu lực từ ngày 6/7 và kéo dài trong vòng 5 năm, với mục tiêu bảo vệ ngành thép trong nước trước nguy cơ bị lấn át bởi sản phẩm thép nhập khẩu bán dưới giá thành.
Mức thuế chống bán phá giá dao động từ 23,1% đến 27,83% đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Trung Quốc có hiệu lực từ ngày 6/7 và kéo dài trong vòng 5 năm.
Quyết định trên được đưa ra sau quá trình điều tra chống bán phá giá được Bộ Công Thương khởi xướng từ năm 2024, dựa trên yêu cầu từ hai doanh nghiệp đại diện ngành sản xuất trong nước là Công ty cổ phần Thép Hòa Phát Dung Quất và Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh.
Cuộc điều tra kéo dài từ 1/7/2023 đến 30/6/2024 đã cho thấy các sản phẩm thép cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ có hành vi bán phá giá, gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành thép nội địa. Tuy nhiên, theo phân tích của Bộ Công Thương, lượng nhập khẩu từ Ấn Độ chỉ chiếm dưới 3% tổng lượng nhập khẩu và không đáng kể nên không nằm trong diện áp thuế chính thức lần này. Các doanh nghiệp Ấn Độ từng bị áp thuế tạm thời trước đây sẽ được hoàn lại khoản thuế chống bán phá giá đã nộp.
Riêng với hàng hóa từ Trung Quốc, cơ quan điều tra đã xác định rõ ràng có mối liên hệ giữa lượng thép giá rẻ nhập khẩu tăng đột biến và mức độ suy giảm sản lượng, doanh thu, lợi nhuận, và thị phần của ngành sản xuất trong nước.
Theo quyết định của Bộ Công Thương, các sản phẩm chịu mức thuế chống bán phá giá lần này bao gồm:
• Thép hoặc thép hợp kim, cán phẳng, cán nóng, có độ dày từ 1,2 mm đến 25,4 mm, chiều rộng không vượt quá 1.880 mm;
• Sản phẩm chưa được xử lý bề mặt như tẩy gỉ, mạ, tráng hay phủ dầu;
• Hàm lượng carbon không vượt quá 0,3%.
Các loại thép không gỉ hoặc thép cán nóng dạng tấm sẽ nằm trong danh mục loại trừ, không bị áp thuế trong đợt này.
Ngành thép Việt Nam, đặc biệt là phân khúc thép cán nóng – vốn là nguyên liệu đầu vào quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp như đóng tàu, cơ khí chế tạo, ô tô, xây dựng – đang phải đối mặt với nhiều khó khăn do giá thép nhập khẩu thấp một cách bất hợp lý. Việc thép Trung Quốc được bán phá giá tại Việt Nam không chỉ làm suy giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa, mà còn đe dọa an ninh sản xuất và việc làm trong ngành.
Theo một số chuyên gia kinh tế, nếu không có các biện pháp phòng vệ thương mại kịp thời, nhiều nhà máy trong nước có thể buộc phải cắt giảm công suất, ngừng hoạt động hoặc sa thải công nhân, từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của nền công nghiệp thép và chuỗi cung ứng liên quan.
Trong những năm gần đây, Việt Nam ngày càng chủ động hơn trong việc sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại. Tính đến năm 2024, Bộ Công Thương đã tiến hành hơn 25 vụ điều tra liên quan đến chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ đối với nhiều mặt hàng quan trọng như thép, phân bón, đường, ván MDF… Điều này cho thấy chính sách thương mại của Việt Nam đang dần thích ứng tốt hơn với các biến động của thị trường quốc tế.
Quyết định áp thuế được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước, đặc biệt là các đơn vị có quy mô đầu tư lớn và công nghệ hiện đại như Hòa Phát hay Formosa. Việc được tạo điều kiện cạnh tranh công bằng giúp họ duy trì sản lượng ổn định, nâng cao hiệu quả đầu tư và đảm bảo việc làm cho người lao động.
Trong khi đó, một số doanh nghiệp trong ngành chế biến – sử dụng thép cán nóng làm nguyên liệu – bày tỏ lo ngại rằng giá đầu vào có thể tăng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tác động này sẽ không quá lớn nếu thị trường trong nước ổn định và sản xuất trong nước đáp ứng đủ nhu cầu. Hơn nữa, các doanh nghiệp chế biến cũng sẽ được hưởng lợi lâu dài từ việc có chuỗi cung ứng nguyên liệu trong nước phát triển bền vững, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Việc áp thuế chống bán phá giá với thép cán nóng từ Trung Quốc là một quyết định cần thiết, kịp thời và đúng đắn trong bối cảnh ngành sản xuất trong nước đang gặp nhiều khó khăn do cạnh tranh không lành mạnh. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp nội địa, mà còn thể hiện vai trò điều tiết và định hướng thị trường của Nhà nước trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng.
Trong thời gian tới, cùng với các chính sách hỗ trợ sản xuất, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển công nghệ cao, ngành thép Việt Nam hoàn toàn có thể nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường khu vực và quốc tế.
Có thể bạn quan tâm
