Cần thêm “trợ lực” cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Nhiều khó khăn cho doanh nghiệp

Các doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp hỗ trợ đang gặp rất nhiều khó khăn, bởi đa phần có quy mô nhỏ và vừa nên khó phục hồi hơn sau thời gian bị ảnh hưởng bởi đại dịch. Ngoài thiếu vốn, thiếu liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, thiếu cơ chế liên kết vùng, cụm công nghiệp…. doanh nghiệp còn khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn tài chính và vấn đề đào tạo lao động, công nhân kỹ thuật có tay nghề cao trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.

Ông Lê Quý Khả - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Cơ điện TOMECO chia sẻ, các doanh nghiệp vừa thoát khỏi những khó khăn do đại dịch Covid-19 thì lại rơi ngay vào cuộc xung đột Nga - Ukraina đã tác động tiêu cực đến các hoạt động của doanh nghiệp, nhất là các hoạt động xuất khẩu do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Thời gian tới, các khó khăn với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nói riêng và cộng đồng doanh nghiệp nói chung vẫn tiếp diễn, nhất là sức ép từ tình hình tài chính, lạm phát trên thế giới có thể tác động tới Việt Nam.

Một trong những khó khăn của các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tại Hà Nội được phản ánh là chi phí thuê mặt bằng sản xuất, nhân công lao động và những dịch vụ khác khá cao.

Tổng Giám đốc Công ty Hikari P&T Vietnam Nguyễn Đức Cường cho biết, công ty của ông chuyên cung ứng linh phụ kiện ngành nhựa và ngành cơ khí. Doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng nhà máy đáp ứng được các đơn hàng cũng như tiêu chuẩn kỹ thuật từ đối tác toàn cầu nhưng đang gặp khó khăn về kinh phí thuê mặt bằng…

Thực tế, hiện nay Nhà nước đã ban hành hệ thống chính sách ưu đãi tương đối hoàn thiện cho công nghiệp như pháp luật về đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ,… nhưng dường như doanh nghiệp còn chưa tiếp cận được. Nguyên do là các chính sách còn nhiều vướng mắc trong khâu thực hiện, một số quy định ưu đãi còn chung chung khiến các cơ quan thừa hành cấp dưới lúng túng trong triển khai đến các doanh nghiệp.

Việt Nam đang nổi lên là điểm đến đầu tư hấp dẫn của nhiều tập đoàn lớn. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ trong công cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, các doanh nghiệp công nghiệp nói chung và công nghiệp hỗ trợ nói riêng cũng đang chạy đua để bắt nhịp xu thế. Để bắt nhịp được, các doanh nghiệp này đã phải chi phí rất nhiều cho đầu tư mua sắm máy móc thiết bị để phục vụ sản xuất. Điều này đặt ra yêu cầu về việc cần thiết sớm hoàn thiện một khung pháp lý về phát triển công nghiệp hỗ trợ trong thời gian tới.

Cần thiết sớm hoàn thiện một khung pháp lý về phát triển công nghiệp hỗ trợ trong thời gian tới. 

Cần trợ lực từ Nhà nước

Để ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển, theo các chuyên gia, đòi hỏi phải có "trợ lực" của Nhà nước thông qua hệ thống chính sách đồng bộ, ổn định, giúp doanh nghiệp phát triển bền vững. Các doanh nghiệp cũng cho rằng, việc áp dụng và xây dựng, phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam có sự điều tiết của Nhà nước là điều vô cùng cấp thiết.

Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội (Hansiba) - ông Nguyễn Hoàng đề xuất Chính phủ sớm hoàn thiện và trình Quốc hội ban hành dự án Luật Phát triển công nghiệp. Các cơ quan quản lý cần xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể để phát triển các doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ đạt tỷ trọng 5 - 10% tổng số doanh nghiệp vào năm 2025.

Theo Chủ tịch Hansiba, Chính phủ cần đẩy mạnh hỗ trợ, khuyến khích, bảo hộ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ không vi phạm các quy định các hiệp định kinh tế quốc tế đã và sẽ ký với quốc tế. Việc phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ không thể dàn trải, mà cần quy hoạch thành từng vùng kinh tế cụ thể, phải làm rõ vùng nào sản xuất linh kiện cho ngành gì… Đặc biệt, các doanh nghiệp cũng mong muốn có gói giải pháp cấp thiết, đặc thù về vốn vì hiện nhiều điều kiện trong vay vốn về lãi suất, tài sản bảo đảm... vẫn là trở ngại với các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp hỗ trợ. Có thể nghiên cứu thành lập quỹ tài chính riêng cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ dưới dạng quỹ mở để thu hút nhiều nguồn lực cả trong và ngoài nước.

Bà Trần Thị Lan Anh - Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cần một bộ luật để được hỗ trợ nhiều hơn, giúp các chính sách thực sự đi vào cuộc sống. Ngoài ra, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cần nâng cao năng lực, công nghệ để tránh phụ thuộc, phát triển trở thành doanh nghiệp đầu chuỗi, không chỉ là tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu của các doanh nghiệp nước ngoài. 

Các doanh nghiệp cũng kiến nghị về việc phối hợp cung cấp, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, để phù hợp hơn với những ngành công nghiệp hỗ trợ đòi hỏi độ chính xác cao, cũng như đáp ứng việc dịch chuyển công nghệ từ các nhà máy sản xuất đa quốc gia đến Việt Nam.

Công nghiệp hỗ trợ có vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần hiệu quả trong việc khai thác các nguồn lực, giảm nhập khẩu, hạn chế xuất khẩu tài nguyên và các sản phẩm chế biến thô, nâng cao giá trị gia tăng của các sản phẩm công nghiệp; giảm nhập siêu, bảo đảm cân bằng cán cân xuất nhập khẩu; mở rộng khả năng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài; phát triển hệ thống doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kỳ vọng, thời gian tới Chính phủ sẽ trình Quốc hội sớm ban hành Luật Phát triển công nghiệp, trong đó có những chính sách cụ thể, tạo các cơ chế chính sách về vốn, khoa học công nghệ, tiếp cận mặt bằng, giao thương quốc tế,… cho ngành công nghiệp hỗ trợ để thúc đẩy các doanh nghiệp phát triển.