Hội thảo diễn ra trong bối cảnh ngành hàng không thế giới đang trải qua cuộc chuyển đổi sâu rộng dưới tác động của mục tiêu phát triển bền vững và yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính. Nếu trước đây cơ khí hàng không chủ yếu tập trung vào việc nâng cao độ chính xác trong chế tạo và bảo đảm an toàn khai thác thì hiện nay lĩnh vực này đã mở rộng sang những xu hướng công nghệ tiên tiến, hướng đến tối ưu hiệu suất, tiết kiệm năng lượng và giảm tác động đến môi trường.
Theo các chuyên gia, phía sau mỗi chuyến bay an toàn là thành quả của nhiều lĩnh vực khoa học công nghệ, trong đó cơ khí hàng không đóng vai trò nền tảng. Mỗi chi tiết trên thân vỏ, động cơ hay hệ thống điều khiển đều đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối, đồng thời phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về hiệu quả sử dụng nhiên liệu và phát thải carbon.
Một trong những xu hướng nổi bật được đề cập tại hội thảo là việc ứng dụng các loại vật liệu tiên tiến trong chế tạo máy bay. Các hợp kim siêu nhẹ, vật liệu composite thế hệ mới và vật liệu thông minh đang dần thay thế nhiều vật liệu truyền thống nhằm giảm trọng lượng kết cấu nhưng vẫn duy trì độ bền và khả năng chịu tải cao.
TS. Đậu Văn Huân - Giám Đốc VINNOTEK trình bày tại hội thảo. Ảnh. Hoài Nam
Các chuyên gia cho biết, chỉ cần giảm được một kilogram trọng lượng của máy bay cũng có thể giúp tiết kiệm đáng kể lượng nhiên liệu tiêu thụ trong suốt hàng chục nghìn giờ khai thác. Vì vậy, các nhà sản xuất đang tập trung tối ưu hóa thiết kế hình học, hợp nhất nhiều chi tiết thành một cấu kiện duy nhất, qua đó vừa giảm khối lượng, vừa nâng cao độ tin cậy và giảm chi phí bảo dưỡng.
Bên cạnh đó, sự phát triển của các thế hệ động cơ mới cũng đặt ra yêu cầu đối với việc nghiên cứu những siêu hợp kim có khả năng chịu nhiệt độ và áp suất cực cao, đồng thời tích hợp các hệ thống làm mát tiên tiến để đáp ứng điều kiện vận hành ngày càng khắc nghiệt. Đây được xem là nền tảng quan trọng cho các dòng động cơ sử dụng hydro hoặc nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) trong tương lai.
PGS.TS Nguyễn Thiện Tống - Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ thuật Hàng không, Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia TpHCM trình bày tại Hội thảo.
Chuyển đổi xanh cũng là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo. Theo các chuyên gia, hydro đang được xem là một trong những giải pháp mang tính đột phá nhằm khử carbon trong ngành hàng không dài hạn. Các công nghệ pin nhiên liệu và động cơ đốt trong sử dụng hydro gần như chỉ tạo ra hơi nước trong quá trình vận hành, mở ra triển vọng giảm mạnh lượng khí thải CO₂.
Tuy nhiên, để thương mại hóa công nghệ này vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết, đặc biệt là công nghệ lưu trữ hydro ở nhiệt độ siêu thấp, bảo đảm an toàn trong khai thác cũng như tích hợp hệ thống pin nhiên liệu trên máy bay.
Song song với đó, các chương trình phát triển máy bay điện và máy bay lai điện cũng đang được nhiều quốc gia đẩy mạnh. Tại châu Âu, các dòng máy bay cỡ nhỏ sử dụng pin điện đã bắt đầu được đưa vào khai thác thử nghiệm trên các chặng bay ngắn. Nhiều doanh nghiệp đang phát triển máy bay lai điện 19 chỗ nhằm giảm lượng khí thải trong vận tải hàng không khu vực.
Đáng chú ý, các chương trình nghiên cứu máy bay chạy bằng hydro cũng đang được thúc đẩy với mục tiêu hiện thực hóa các chuyến bay không phát thải trong những năm tới. Đây được xem là xu hướng công nghệ sẽ định hình tương lai của ngành hàng không toàn cầu.
Không chỉ dừng ở đổi mới vật liệu và động cơ, cuộc cách mạng công nghiệp số cũng đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong lĩnh vực cơ khí hàng không. Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ mô phỏng song sinh số (Digital Twin), dữ liệu lớn và tự động hóa đang giúp nâng cao hiệu quả thiết kế, sản xuất cũng như công tác bảo dưỡng máy bay.
Việc ứng dụng AI trong bảo dưỡng dự đoán cho phép phát hiện sớm các nguy cơ hư hỏng trước khi sự cố xảy ra, từ đó giảm thời gian dừng khai thác và nâng cao độ an toàn bay. Trong khi đó, công nghệ Digital Twin giúp mô phỏng toàn bộ vòng đời của thiết bị, hỗ trợ các kỹ sư tối ưu thiết kế, kiểm tra khả năng vận hành và giảm đáng kể chi phí thử nghiệm thực tế.
Sản xuất thông minh với hệ thống tự động hóa có độ chính xác cao cũng góp phần nâng cao chất lượng các chi tiết cơ khí, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của ngành hàng không hiện đại.
Tại hội thảo, bà Lương Thị Xuân - Đại diện Phía Nam Hội Khoa Học & Công nghệ Hàng Không Việt Nam (VAAST) cũng phân tích thực trạng phát triển ngành cơ khí hàng không Việt Nam, đặc biệt là lĩnh vực bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu tàu bay (MRO). Theo bà, mặc dù nhu cầu dịch vụ MRO trong khu vực ngày càng tăng nhưng Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản khiến ngành chưa phát huy hết tiềm năng.
Bà Lương Thị Xuân - Đại diện Phía Nam Hội Khoa Học & Công nghệ Hàng Không Việt Nam trình bày tại Hội Thảo.
Một trong những khó khăn lớn là chi phí đầu tư xây dựng trung tâm MRO rất cao, đòi hỏi nguồn vốn lớn và công nghệ hiện đại. Bên cạnh đó, hệ thống chính sách và quy định pháp lý còn tồn tại những điểm chồng chéo, gây khó khăn cho quá trình triển khai đầu tư.
Đáng chú ý, ngành cơ khí hàng không trong nước vẫn thiếu một hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ đủ mạnh để sản xuất các linh kiện ngay tại Việt Nam. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp vẫn phải phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh cũng như khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Để tháo gỡ những nút thắt này, bà Lương Thị Xuân kiến nghị cần sớm ban hành các chính sách ưu đãi thuế đối với các dự án đầu tư trung tâm MRO; tăng cường hỗ trợ vốn, chuyển giao công nghệ cho các cơ sở đào tạo kỹ thuật; đồng thời xây dựng các cơ chế khuyến khích phát triển ngành "hàng không xanh", tạo động lực cho doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ và phát triển các giải pháp giảm phát thải.
Phiên thảo luận tại Hội thảo, diễn giả trả lời câu hỏi của các quý doanh nghiệp tới dự buổi hội thảo.
Các đại biểu tham dự hội thảo cũng cho rằng quá trình chuyển đổi bền vững của ngành cơ khí hàng không không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng doanh nghiệp riêng lẻ mà cần sự liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy nội địa hóa sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành.
Đại diện Công ty CP Cơ Khí XD Thương Mại Đại Dũng đặt câu hỏi tại phiên thảo luận.
Các diễn giả chụp hình lưu niệm cùng quý doanh nghiệp tham gia buổi hội thảo.
Hội thảo không chỉ là diễn đàn chia sẻ những xu hướng công nghệ mới và các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, mà còn tạo cầu nối giữa giới nghiên cứu, doanh nghiệp sản xuất và đơn vị khai thác. Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, nhiều giải pháp đã được đề xuất nhằm phát triển chuỗi cung ứng linh kiện trong nước, nâng cao năng lực MRO, đồng thời xây dựng lộ trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành cơ khí hàng không trong giai đoạn mới.
Có thể bạn quan tâm
