Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản, sáng 9/11 (giờ địa phương), tại Tokyo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tham dự Diễn đàn Công tư về hợp tác kinh tế và khoa học – công nghệ Việt Nam – Nhật Bản với chủ đề “Đồng sáng tạo công nghệ, đồng kiến tạo chuỗi giá trị tương lai”.
Từ hợp tác sản xuất đến đồng sáng tạo công nghệ
Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, sau hơn nửa thế kỷ đồng hành, Việt Nam và Nhật Bản đã xây dựng được nền tảng hợp tác sâu rộng, thực chất và tin cậy. Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước tiếp tục phát triển tốt đẹp, trong đó hợp tác kinh tế là trụ cột quan trọng, còn khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo đang ngày càng trở thành động lực phát triển mới.
Việt Nam và Nhật Bản có nhiều lợi thế bổ trợ cho nhau. Nhật Bản sở hữu nền tảng công nghệ, năng lực tài chính, kinh nghiệm quản trị, hệ thống tiêu chuẩn chất lượng và mạng lưới thị trường toàn cầu. Trong khi đó, Việt Nam có nguồn nhân lực năng động, thị trường giàu tiềm năng và vị trí ngày càng quan trọng trong mạng lưới sản xuất khu vực.
Sự kết hợp giữa hai nền tảng này có thể tạo ra những không gian hợp tác mới, không chỉ trong sản xuất công nghiệp mà còn ở nghiên cứu, thiết kế, phát triển sản phẩm và thương mại hóa công nghệ.
“Nếu trong những thập kỷ qua, Việt Nam và Nhật Bản đã cùng nhau xây dựng những công trình, phát triển những ngành sản xuất, thì trong những thập kỷ tới, hai nước cần cùng nhau sáng tạo những công nghệ mới, phát triển những ngành công nghiệp mới và kiến tạo những chuỗi giá trị mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Thông điệp này cũng là điểm nhấn xuyên suốt của diễn đàn: quan hệ hợp tác Việt Nam – Nhật Bản cần được nâng lên một cấp độ mới, trong đó doanh nghiệp hai nước không chỉ là đối tác đầu tư, cung ứng hay tiêu thụ sản phẩm mà còn là đối tác nghiên cứu, phát triển và cùng làm chủ công nghệ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa hai nước. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN
AI, bán dẫn, công nghệ sinh học và năng lượng sạch là những lĩnh vực ưu tiên
Để hiện thực hóa định hướng đồng sáng tạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên tăng cường liên kết nghiên cứu, phát triển sản phẩm và thương mại hóa công nghệ, tập trung vào những lĩnh vực có tiềm năng và lợi ích chung như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghiệp thông minh.
Đây đều là những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế trong giai đoạn tới. Đặc biệt, AI và bán dẫn đang trở thành nền tảng của quá trình chuyển đổi số, tự động hóa và phát triển các ngành công nghiệp thế hệ mới. Công nghệ sinh học mở ra khả năng ứng dụng rộng rãi trong y tế, nông nghiệp và công nghiệp. Trong khi đó, năng lượng sạch và công nghiệp thông minh gắn trực tiếp với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, hiệu quả và bền vững.
Một trong những định hướng đáng chú ý được đặt ra tại diễn đàn là khuyến khích hình thành các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và chương trình phát triển công nghệ chung giữa hai nước. Hoạt động nghiên cứu cần gắn chặt hơn với nhu cầu sản xuất và thị trường, tạo điều kiện để kết quả khoa học được chuyển hóa thành sản phẩm, giải pháp và giá trị kinh tế cụ thể.
Cùng với đó, hai nước cần thúc đẩy chuyển đổi phương thức hợp tác, từ tiếp nhận và ứng dụng sang cùng nghiên cứu, sáng tạo; từ sản xuất theo thiết kế có sẵn sang cùng tham gia thiết kế, phát triển sản phẩm. Đây là bước đi có ý nghĩa đối với doanh nghiệp Việt Nam, bởi khả năng tham gia vào các khâu nghiên cứu, thiết kế và phát triển công nghệ sẽ quyết định mức độ tham gia cũng như phần giá trị gia tăng mà doanh nghiệp có thể nắm giữ trong chuỗi sản xuất.
Kiến tạo chuỗi giá trị mới, nâng tầm vị thế doanh nghiệp Việt
Bên cạnh hợp tác nghiên cứu và phát triển công nghệ, một nội dung lớn khác được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh là nâng tầm liên kết kinh tế, kiến tạo các chuỗi giá trị mới có tính tự chủ, bền vững và sức chống chịu cao.
Theo đó, doanh nghiệp Nhật Bản được khuyến khích tiếp tục mở rộng đầu tư chất lượng cao tại Việt Nam, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong nước trong các lĩnh vực nghiên cứu, thiết kế, phát triển công nghiệp hỗ trợ, sản xuất thông minh và nâng cao năng lực quản trị.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, yêu cầu đặt ra là phải chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, năng lực quản trị và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc trở thành nhà cung ứng trong chuỗi sản xuất của doanh nghiệp Nhật Bản mà từng bước tham gia vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn.
Một nội dung không thể thiếu là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai nước tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; đẩy mạnh đào tạo kỹ sư, chuyên gia công nghệ, nhà khoa học trẻ; mở rộng các chương trình nghiên cứu chung, trao đổi chuyên gia và hợp tác giữa những cơ sở đào tạo hàng đầu.
Việc gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng, giữa kiến thức trong nhà trường với yêu cầu công nghệ trong sản xuất. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành đội ngũ nhân lực có khả năng tiếp nhận, làm chủ và phát triển các công nghệ mới.
Đặc biệt, hợp tác công – tư được xác định là phương thức quan trọng để chuyển hóa các định hướng chiến lược thành chương trình và dự án cụ thể. Hai nước được khuyến khích nghiên cứu thúc đẩy mạng lưới đồng sáng tạo công nghệ Việt Nam – Nhật Bản, lựa chọn những lĩnh vực ưu tiên có khả năng triển khai, tạo ra kết quả và giá trị thực chất.
Các thỏa thuận doanh nghiệp mở ra hướng hợp tác mới
Một điểm nhấn cụ thể tại diễn đàn là việc FPT và các đối tác Nhật Bản trao hai biên bản ghi nhớ hợp tác trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo hai nước. Các thỏa thuận tập trung vào hai lĩnh vực mới là kinh tế tầm thấp và công nghệ thiết bị bay không người lái (UAV).
FPT cùng các đối tác Nhật Bản trao các biên bản ghi nhớ (MoU) trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo phía Nhật Bản.
Trong lĩnh vực kinh tế tầm thấp, Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam (LAEP) do FPT dẫn dắt đã trao biên bản ghi nhớ với Hiệp hội Xúc tiến Đặc khu Chiến lược quốc gia Kaga. Hai bên hướng tới thúc đẩy phát triển kinh tế tầm thấp tại Việt Nam và Nhật Bản, nghiên cứu hình thành các cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất liên quan tại thành phố Kaga, đồng thời khai thác dữ liệu và AI để phát triển những mô hình kinh doanh mới.
Với vai trò dẫn dắt về công nghệ, FPT dự kiến đóng góp năng lực AI, phân tích dữ liệu, phần mềm và kinh nghiệm triển khai giải pháp trong ngành công nghiệp ô tô.
Biên bản ghi nhớ thứ hai được ký giữa FPT và NTT e-Drone Technology, doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong lĩnh vực UAV. Hai bên dự kiến hợp tác nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa UAV tại thị trường Việt Nam và Nhật Bản.
Các nội dung hợp tác bao gồm phát triển bộ điều khiển từ xa cho thiết bị bay không người lái, khảo sát thị trường UAV tại Việt Nam, triển khai các dự án thử nghiệm (PoC) và mở rộng kênh phân phối sản phẩm. Đây là hướng hợp tác có tiềm năng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, đồng thời mở ra cơ hội để doanh nghiệp hai nước kết hợp năng lực công nghệ, kinh nghiệm sản xuất và hiểu biết thị trường.
Hai biên bản ghi nhớ tuy tập trung vào những lĩnh vực cụ thể nhưng phản ánh khá rõ tinh thần của diễn đàn: thúc đẩy hợp tác từ nghiên cứu, phát triển giải pháp đến thử nghiệm và thương mại hóa, qua đó đưa công nghệ đến gần hơn với nhu cầu thực tiễn.
Có thể thấy, giá trị lớn nhất mà Diễn đàn Công tư Việt Nam – Nhật Bản hướng tới không chỉ nằm ở việc mở rộng quy mô đầu tư hay ký kết thêm các thỏa thuận thương mại, mà ở khả năng hình thành những mô hình hợp tác mới dựa trên tri thức, công nghệ và năng lực sáng tạo. Khi doanh nghiệp hai nước cùng tham gia từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất và thương mại hóa, quan hệ hợp tác sẽ có thêm chiều sâu, tạo nền tảng để hình thành các chuỗi giá trị có sức cạnh tranh và khả năng chống chịu cao hơn.
Có thể bạn quan tâm
