Phát biểu tại Diễn đàn hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026 ngày 6/9 tại Huế, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều dư địa hợp tác.
Theo Thủ tướng, sau hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Nhật Bản đã xây dựng nền tảng hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, thương mại, đầu tư đến giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ và giao lưu nhân dân. Nhật Bản tiếp tục là một trong những đối tác kinh tế, đầu tư và ODA quan trọng của Việt Nam.
Trong bối cảnh mới, Thủ tướng cho rằng hai bên cần khai thác tốt hơn những thế mạnh bổ trợ của nhau, đồng thời đưa hợp tác đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, hợp tác địa phương là một trong những lĩnh vực quan trọng, nét đặc sắc của quan hệ hữu nghị hợp tác hai nước.
Tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao
Một trong những trọng tâm được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh là thúc đẩy hợp tác trong các ngành, lĩnh vực mới, có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Thủ tướng đề nghị các địa phương Nhật Bản tăng cường hợp tác với Việt Nam trong khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và nông nghiệp công nghệ cao.
Đồng thời, khuyến khích các doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng đầu tư tại Việt Nam trong những lĩnh vực này, qua đó tạo thêm các dự án có tính lan tỏa, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp và nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam.
Đối với các địa phương Việt Nam, Thủ tướng yêu cầu chủ động tìm kiếm, xác định những lĩnh vực có lợi thế và nhu cầu hợp tác cụ thể để kết nối với các địa phương, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu của Nhật Bản.
Điểm đáng chú ý là hợp tác không chỉ dừng ở trao đổi, ký kết mà cần hướng tới những chương trình, dự án cụ thể, có khả năng triển khai và tạo ra kết quả đo đếm được.
Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước
Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đề nghị các địa phương Nhật Bản tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh lâu dài tại Nhật Bản.
Đây được xem là hướng hợp tác hai chiều, thay vì chỉ tập trung thu hút doanh nghiệp Nhật Bản vào Việt Nam. Việc tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp hai nước cùng đầu tư, mở rộng thị trường và tham gia chuỗi cung ứng sẽ góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ kinh tế song phương.
Thủ tướng đồng thời đề nghị các địa phương Nhật Bản rà soát, cập nhật các văn kiện hợp tác với địa phương Việt Nam cho phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới của Việt Nam. Các chương trình hợp tác cần được thiết kế theo hướng thiết thực, tránh hình thức, tập trung vào những lĩnh vực hai bên có nhu cầu và thế mạnh bổ trợ.
Cùng với hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, các địa phương được khuyến khích mở rộng giao lưu trong văn hóa, du lịch và nông nghiệp công nghệ cao, qua đó tạo nền tảng xã hội và con người cho hợp tác lâu dài.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh hiệu quả, lâu dài tại các địa phương Nhật Bản - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Ưu tiên đào tạo nhân lực chất lượng cao
Một nội dung quan trọng khác trong chỉ đạo của Thủ tướng là phát triển nguồn nhân lực phục vụ các lĩnh vực công nghệ mới.
Thủ tướng đề nghị các địa phương Nhật Bản tăng cường đào tạo, tiếp nhận và tạo điều kiện cho nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, nông nghiệp công nghệ cao và y tế.
Hai bên cần tăng cường kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp để hình thành các chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tế của thị trường. Nhật Bản cũng được đề nghị tiếp tục duy trì và mở rộng các chương trình học bổng, tạo cơ hội cho sinh viên, nhà nghiên cứu và nhân lực trẻ Việt Nam học tập, nghiên cứu tại Nhật Bản.
Theo định hướng này, hợp tác nhân lực không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu lao động trước mắt mà còn góp phần hình thành đội ngũ chuyên gia có khả năng làm chủ công nghệ, tham gia nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo.
Từ hợp tác truyền thống đến cùng phát triển công nghệ
Tại diễn đàn, định hướng chuyển hợp tác Việt Nam - Nhật Bản từ gia công, lắp ráp sang khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nghiên cứu phát triển cũng được đặt ra.
Việt Nam đang có lợi thế về thị trường, lực lượng lao động trẻ, khả năng tiếp nhận công nghệ nhanh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngày càng phát triển. Trong khi đó, Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, sản xuất chế tạo, bán dẫn, tự động hóa, AI, công nghệ xanh và quản trị đô thị.
Việc kết nối hai thế mạnh này có thể mở ra không gian hợp tác mới, trong đó doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào các công đoạn thiết kế, nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm.
Các cơ chế hợp tác mới giữa hai bên trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nghiên cứu bán dẫn đang tạo nền tảng để đưa quan hệ hợp tác từ trao đổi chính sách sang các dự án cụ thể.
Trong giai đoạn tới, việc lựa chọn một số địa phương và vấn đề ưu tiên để triển khai thí điểm các mô hình đô thị thông minh, giảm phát thải, trung hòa carbon hay ứng dụng AI, dữ liệu lớn và công nghệ xanh sẽ giúp kiểm chứng hiệu quả, từ đó nhân rộng những mô hình phù hợp.
Với định hướng của Thủ tướng Lê Minh Hưng, hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn mới được kỳ vọng sẽ chuyển mạnh từ quan hệ hợp tác truyền thống sang cùng nghiên cứu, cùng đầu tư, cùng phát triển công nghệ và cùng mở rộng thị trường. Đây cũng là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước, đồng thời tạo thêm động lực cho quá trình hiện đại hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.
Có thể bạn quan tâm
