Điều chỉnh nhiều quy định trong quản lý phương tiện vận tải đường bộ, đường thủy

Hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành, Lào Cai. Ảnh: T.B

Bổ sung quy định khai báo trước thông tin hàng hóa

Theo Tổng cục Hải quan, việc quản lý phương tiện vận tải đường bộ, đường thủy nội địa và các phương tiện vận tải khác hiện có nhiều vướng mắc, bất cập. Cụ thể, theo quy định tại Nghị định số 85/2019/NĐ-CP của Chính phủ về triển khai thực hiện thủ tục hành chính theo Cơ chế một cửa quốc gia thì thủ tục hải quan xuất cảnh, nhập cảnh đối với phương tiện đường sắt, đường bộ, đường thủy nội địa phải thực hiện qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Bên cạnh đó, về nội dung khai báo thông tin hàng hóa nhập khẩu trước, mặc dù Luật Hải quan có quy định về việc khai báo trước thông tin hàng hóa nhập khẩu, tuy nhiên, tại Nghị định số 08/2015/NĐ-CP chưa quy định nội dung này. Do đó dẫn đến tình trạng các đối tượng lợi dụng để thực hiện hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và cơ quan quản lý tại cửa khẩu không có cơ sở để xử lý vi phạm.

Đồng thời quy định của pháp luật hiện hành chưa rõ đối với các trường hợp nhập cảnh đường bộ, xuất cảnh qua đường biển, đường hàng không và nhập cảnh đường biển, đường không khi xuất cảnh qua đường bộ nên đã phát sinh nhiều vướng mắc trong thực hiện, đặc biệt với các trường hợp phương tiện nước ngoài tham gia giao thông tại Việt Nam theo quy định tại Nghị định số 152/2013/NĐ-CP, Nghị định số 80/2009/NĐ-CP phải có giấy phép của Bộ Giao thông vận tải.

Để tháo gỡ vướng mắc, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2015/NĐ-CP của Chính phủ sẽ sửa đổi Điều 74, 75 theo hướng quy định nộp một số chứng từ đối với phương tiện xuất nhập cảnh lần đầu qua Cổng thông tin một cửa quốc gia và bãi bỏ điều 76 vì nội dung đã được đưa vào Điều 74 và Điều 75 quy định chung về hồ sơ hải quan và thời hạn nộp hồ sơ hải quan với phương tiện xuất cảnh, nhập cảnh.

Bên cạnh đó, tại dự thảo cũng bổ sung quy định cụ thể, hướng dẫn về việc cung cấp trước thông tin của hàng hóa nhập khẩu trước khi đưa vào lãnh thổ Việt Nam để đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý. Bổ sung quy định đối với các trường hợp phương tiện vận tải là tài sản thế chấp tại các tổ chức tín dụng hoặc thuê của các công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, người điều khiển được phép xuất trình bản sao Giấy đăng ký phương tiện kèm bản gốc giấy biên nhận của tổ chức tín dụng hoặc hợp đồng thuê phương tiện giao thông với công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính còn hiệu lực thay cho bản chính giấy đăng ký phương tiện giao thông.

Bổ sung quy định phù hợp với thực tế

Dự thảo Nghị định sửa đổi bổ sung Nghị định 08/2015/NĐ-CP cũng bổ sung quy định đối với các trường hợp phương tiện vận tải nhập cảnh qua cửa khẩu đường bộ sau đó xuất cảnh bằng đường sắt, đường biển, đường hàng không hoặc ngược lại; bổ sung quy định trong công tác kiểm tra, giám sát đối với các trường hợp phương tiện vận tải thô sơ qua lại biên giới, hoạt động trong khu vực cửa khẩu để đảm bảo công tác quản lý.

Đồng thời sửa đổi tên gọi của loại cửa khẩu, phương tiện vận tải thủy nội địa đảm bảo phù hợp với các quy định của pháp luật, có quy định hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng một số biểu mẫu hồ sơ thực hiện thủ tục cho phương tiện thủy nội địa xuất nhập cảnh; quy định hướng dẫn thực hiện khai báo, làm thủ tục xuất nhập cảnh cho phương tiện thủy nội địa bằng phương thức điện tử thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Tại Điều 81 dự thảo Nghị định cũng bổ sung cụm từ “cửa khẩu” để đảm bảo các phương tiện này chỉ được qua lại cửa khẩu biên giới theo quy định của pháp luật, không được phép qua lại khu vực biên giới nếu khu vực đó không phải là cửa khẩu; quy định bổ sung trách nhiệm của người điều khiển phương tiện có trách nhiệm đưa phương tiện chở hàng hóa nhập khẩu vào địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu hoặc khu vực tập kết, kiểm tra, giám sát hàng hóa theo quy định tại khu vực cửa khẩu để chờ làm thủ tục hải quan; trách nhiệm của cơ quan Hải quan trong việc thực hiện kiểm tra giám sát hải quan đối với phương tiện qua lại biên giới.

Ngoài ra, tại Nghị định 85/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 của Chính phủ quy định thực hiện thủ tục hành chính theo Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có quy định về thủ tục hải quan đối với phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh. Tuy nhiên, nội dung chủ yếu là dẫn chiếu đến quy định tại Nghị định 08/2015/NĐ-CP và 59/2018/NĐ-CP. Do vậy, dẫn đến khó khăn trong quá trình nghiên cứu thực hiện. Theo đó, tại dự thảo Nghị định đã sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục hải quan đối với phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh trên cơ sở các nội dung đã được quy định đang thực hiện ổn định tại Nghị định 85/2019/NĐ-CP và trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện toàn bộ các thủ tục trên Cổng thông tin một cửa quốc gia.