Đổi mới sáng tạo quốc gia – Động lực đưa Việt Nam bứt phá

Với chủ đề “Đổi mới sáng tạo toàn dân – Động lực phát triển quốc gia”, ngày hội năm nay không chỉ khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo trở thành trung tâm chiến lược cho phát triển kinh tế - xã hội, mà còn lan tỏa tinh thần sáng tạo đến từng cá nhân, tổ chức trong xã hội. Đây là dịp tôn vinh những ý tưởng đột phá, đồng thời tạo không gian để các thành tố của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo kết nối, hợp tác và cùng nhau kiến tạo tương lai.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu tham quan Triển lãm Đổi mới sáng tạo - Ảnh: VGP

Đổi mới sáng tạo – mệnh lệnh thời đại

Phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Việt Nam không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính để đổi mới mô hình phát triển, hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước.”

Theo Tổng Bí thư, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, quyết sách lớn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo. Nhờ đó, nhiều kết quả bước đầu tích cực đã được ghi nhận. Tuy nhiên, vẫn còn không ít hạn chế: thể chế, chính sách chưa theo kịp tốc độ phát triển công nghệ; mức độ làm chủ công nghệ lõi còn hạn chế; vốn đầu tư mạo hiểm chưa được khơi thông; nguồn nhân lực chất lượng cao thiếu hụt; văn hóa sợ rủi ro còn tồn tại.

Để đổi mới sáng tạo thật sự trở thành động lực, Tổng Bí thư khẳng định cần một cách tiếp cận đồng bộ, toàn diện, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.

Ngày hội của toàn dân, khát vọng của quốc gia

Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2025 được tổ chức trong ba ngày (1–3/10) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trở thành không gian kết nối toàn diện các thành tố của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Sự kiện không chỉ là nơi hội tụ của doanh nghiệp, viện trường, tổ chức quốc tế, mà còn mở rộng cánh cửa cho mọi tầng lớp nhân dân tham gia.

Ban Tổ chức đã công bố Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII 2025) – một thước đo phản ánh nỗ lực của các tỉnh, thành phố trong việc thúc đẩy sáng tạo. Hà Nội dẫn đầu với 65,68 điểm, tiếp đến là TP. Hồ Chí Minh và một số địa phương năng động khác, khẳng định vai trò tiên phong trong việc kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trong khuôn khổ ngày hội, hàng loạt hoạt động nổi bật được triển khai:

•  Diễn đàn chính sách đổi mới sáng tạo với chủ đề “Kiến tạo chính sách, đẩy mạnh thực thi nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số”, là nơi công bố và thảo luận các cơ chế, chính sách vượt trội, đồng thời tạo diễn đàn đối thoại mở giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà đầu tư.

•  Triển lãm quốc tế đổi mới sáng tạo Việt Nam 2025, quy tụ hàng trăm doanh nghiệp, viện nghiên cứu, startup trong và ngoài nước, với dự kiến hơn 40.000 lượt khách tham quan. Triển lãm tập trung vào 11 lĩnh vực trọng điểm theo quyết định của Chính phủ như AI, bán dẫn, năng lượng sạch, hàng không – vũ trụ...

•  Diễn đàn công nghệ chiến lược, có sự tham gia của nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới như NVIDIA, Qualcomm, Meta, thảo luận về các lĩnh vực then chốt: bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, an ninh mạng, hàng không vũ trụ. Đây là không gian mở ra cơ hội hợp tác nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ.

•  Các hoạt động chuyên đề như hội thảo về nhân lực chất lượng cao, giáo dục STEM, khởi động Giải đấu VEX Robotics quốc gia 2026, cùng nhiều chương trình trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên.

Thông điệp chung xuyên suốt sự kiện là: “Đổi mới sáng tạo thuộc về tất cả mọi người, ở bất cứ nơi đâu.”

Nghi thức bấm nút phát động Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2025. Ảnh: Thùy Linh

Hiến kế cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Ngày hội cũng là nơi để các chuyên gia, nhà lãnh đạo quốc tế chia sẻ kinh nghiệm và định hướng. Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Marc Knapper nhấn mạnh: đổi mới sáng tạo chính là “cầu nối” giữa con người, doanh nghiệp và quốc gia. Ông khẳng định Mỹ sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ cao, giáo dục STEAM và bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Ông Sandeep Bharathi, Chủ tịch Tập đoàn Marvell, cho rằng Việt Nam có nhiều cơ hội để bứt phá trong các ngành công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, năng lượng sạch. Marvell cam kết mở rộng đầu tư, đồng thời hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm đến công nghệ quan trọng ở châu Á.

Bà Uyên Vy, nhà sáng lập Quỹ Do Ventures, thì nhấn mạnh vai trò của dòng vốn đầu tư. Bà cho rằng hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam cần nguồn vốn đủ lớn, dài hạn để tạo bước ngoặt, tương tự như tại Mỹ, nơi các công ty công nghệ chiếm đến 80% tổng vốn hóa thị trường. Theo bà, đến năm 2035, nếu được hỗ trợ đúng cách, các công ty công nghệ sẽ dẫn dắt thị trường chứng khoán Việt Nam, đưa đất nước trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Trình diễn robot tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2025, sáng 1/10 ở Hòa Lạc. Ảnh: Tùng Đinh

Hướng tới Việt Nam 2045 – Quốc gia sáng tạo, thu nhập cao

Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2025 không chỉ là một sự kiện thường niên, mà còn là minh chứng cho khát vọng Việt Nam vươn lên trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nêu phương châm “Ba Không”: Không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm; Không cầu toàn, không nóng vội, không hình thức hóa; Không để rào cản tư duy và thủ tục hành chính cản trở đổi mới sáng tạo.

Với cộng đồng quốc tế, Thủ tướng kêu gọi hỗ trợ Việt Nam trên ba phương diện: chuyển giao công nghệ, hỗ trợ vốn và chia sẻ kinh nghiệm. Với thế hệ trẻ, ông kỳ vọng họ sẽ trở thành những người tiên phong sáng tạo trong mọi lĩnh vực.

Thông điệp mạnh mẽ từ Ngày hội là: mỗi người dân, mỗi địa phương, mỗi cơ quan đều có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Khi đổi mới sáng tạo được lan tỏa toàn dân, đó sẽ là động lực đưa Việt Nam bứt phá, khẳng định vị thế trong kỷ nguyên công nghệ toàn cầu.