Khai trương Trung tâm Dữ liệu tỉnh Thái Nguyên: Bước chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu

Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa về mặt hạ tầng công nghệ mà còn thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của địa phương trong việc chuyển từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang quản trị hiện đại, dựa trên dữ liệu và công nghệ số.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh thực hiện nghi thức Khai trương Trung tâm Dữ liệu tỉnh Thái Nguyên - Ảnh: thainguyen.gov.vn

Hình thành “bộ não số” cho chính quyền

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu, dữ liệu ngày càng được nhìn nhận như một loại tài nguyên mới, đóng vai trò là “tư liệu sản xuất” quan trọng của nền kinh tế. Nhận thức rõ điều này, tỉnh Thái Nguyên đã chủ động triển khai các giải pháp nhằm chuẩn hóa, tích hợp và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý và điều hành.

Trung tâm Dữ liệu tỉnh được xây dựng với mục tiêu tập trung các nguồn dữ liệu vốn đang phân tán tại các sở, ngành, địa phương, từ đó hình thành một hệ sinh thái dữ liệu thống nhất. Đến nay, hệ thống đã tích hợp 42 cơ sở dữ liệu, đảm bảo các tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” – một chuẩn mực quan trọng trong quản trị dữ liệu hiện đại.

Việc tích hợp này không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ mà còn cho phép kết nối, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực thông qua các giao thức API. Nhờ đó, các hệ thống có thể “giao tiếp” với nhau, tạo ra dòng chảy dữ liệu liên tục, phục vụ cho phân tích và hỗ trợ ra quyết định.

Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) đóng vai trò là “bộ não” của hệ thống, nơi tổng hợp, hiển thị và phân tích dữ liệu từ nhiều lĩnh vực như kinh tế, xã hội, y tế, giáo dục, giao thông… Các thông tin này được trực quan hóa dưới dạng biểu đồ, bản đồ, giúp lãnh đạo các cấp có cái nhìn tổng thể và kịp thời đưa ra các quyết sách phù hợp.

Nền tảng cho điều hành dựa trên dữ liệu

Phát biểu tại lễ khai trương, bà Nguyễn Thị Loan, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, nhấn mạnh rằng Trung tâm Dữ liệu không chỉ là một công trình công nghệ mà còn là bước chuyển về tư duy quản lý.

Theo đó, thay vì dựa vào báo cáo thủ công và kinh nghiệm, chính quyền sẽ từng bước chuyển sang điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực. Điều này giúp nâng cao tính minh bạch, giảm độ trễ trong xử lý thông tin và tăng hiệu quả quản lý.

Các kịch bản điều hành được xây dựng trên nền tảng IOC sẽ gắn chặt với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành, từng địa phương. Dữ liệu từ trung tâm không chỉ phục vụ cho việc ra quyết định chiến lược mà còn được sử dụng trong các cuộc họp giao ban, theo dõi tiến độ công việc, kiểm tra và giám sát hoạt động của các đơn vị.

Đáng chú ý, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải khai thác hiệu quả dữ liệu từ IOC, coi đây là công cụ chính trong điều hành. Điều này thể hiện rõ định hướng chuyển đổi từ “có dữ liệu” sang “dùng dữ liệu” – một bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số.

Chuẩn hóa và làm “sạch” dữ liệu – yếu tố then chốt

Một trong những thách thức lớn nhất trong xây dựng hệ thống dữ liệu là chất lượng dữ liệu đầu vào. Do đó, tỉnh Thái Nguyên đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu trước khi tích hợp vào Kho dữ liệu dùng chung.

Các tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung” không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành yêu cầu xuyên suốt trong quá trình vận hành hệ thống. Dữ liệu phải được cập nhật liên tục theo thời gian thực, đảm bảo phản ánh chính xác tình hình thực tế.

Bên cạnh đó, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu phải tuân thủ chặt chẽ khung kiến trúc số và kiến trúc dữ liệu của tỉnh, nhằm đảm bảo tính đồng bộ và khả năng mở rộng trong tương lai.

Theo các chuyên gia, việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo nền tảng cho việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (Big Data) hay bản sao số (Digital Twin) trong tương lai.

Cùng với việc xây dựng và khai thác dữ liệu, công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin được xác định là yếu tố sống còn. Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên yêu cầu Trung tâm Dữ liệu và IOC phải được vận hành theo đúng các tiêu chuẩn an toàn thông tin, coi đây là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững của hệ thống.

Trong bối cảnh các nguy cơ tấn công mạng ngày càng gia tăng, việc bảo vệ dữ liệu không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan đến an ninh quốc gia và quyền riêng tư của người dân. Do đó, các giải pháp bảo mật phải được triển khai đồng bộ từ hạ tầng, phần mềm đến quy trình vận hành.

Kết nối chính quyền – doanh nghiệp – người dân

Không chỉ phục vụ công tác điều hành của chính quyền, Trung tâm Dữ liệu tỉnh Thái Nguyên còn hướng tới việc nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Thông qua hệ thống này, người dân có thể dễ dàng tiếp cận thông tin, sử dụng các dịch vụ công trực tuyến và theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ. Doanh nghiệp cũng có thể khai thác dữ liệu để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, từ đó nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh.

Ứng dụng C-Thainguyen phiên bản nâng cấp là một trong những công cụ quan trọng giúp kết nối chính quyền với người dân. Ứng dụng này không chỉ cung cấp thông tin mà còn cho phép người dân phản ánh, kiến nghị, góp phần xây dựng chính quyền điện tử minh bạch và hiệu quả.

Liên quan đến định hướng phát triển dữ liệu, trước đó, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng từng nhấn mạnh rằng chuyển đổi số chỉ thực sự tạo ra giá trị khi gắn với các bài toán cụ thể và có khả năng đo lường.

Theo đó, thay vì xây dựng cơ sở dữ liệu trước rồi tìm ứng dụng, cần bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn, từ đó hình thành dữ liệu và tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực khác. Đây cũng chính là cách tiếp cận mà Thái Nguyên đang triển khai, khi gắn việc xây dựng Trung tâm Dữ liệu với các kịch bản điều hành cụ thể.

Sau giai đoạn “khởi động”, chuyển đổi số hiện nay đang bước vào giai đoạn tạo ra kết quả thực chất. Các nhiệm vụ như phát triển dịch vụ công trực tuyến toàn trình, xây dựng trung tâm IOC hay hệ thống kết nối, chia sẻ dữ liệu đang được đẩy nhanh tiến độ trên phạm vi cả nước.

Trung tâm dữ liệu tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: Vân Anh

Động lực cho phát triển kinh tế - xã hội

Việc đưa Trung tâm Dữ liệu vào vận hành không chỉ mang lại lợi ích cho công tác quản lý mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên.

Hạ tầng dữ liệu sẽ giúp địa phương khai thác hiệu quả các nguồn lực, tối ưu hóa quy trình quản lý và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để thu hút đầu tư, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và kinh tế số.

Trong dài hạn, Trung tâm Dữ liệu sẽ góp phần hình thành chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trên địa bàn tỉnh – những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững.
Việc khai trương Trung tâm Dữ liệu tỉnh Thái Nguyên là minh chứng rõ nét cho quyết tâm của địa phương trong việc hiện thực hóa chuyển đổi số. Từ một hệ thống dữ liệu phân tán, tỉnh đã từng bước xây dựng được một nền tảng dữ liệu tập trung, hiện đại và có khả năng mở rộng.

Quan trọng hơn, sự kiện này đánh dấu sự chuyển đổi về tư duy: từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu; từ “có dữ liệu” sang “khai thác dữ liệu”; từ “ứng dụng công nghệ” sang “làm chủ công nghệ”.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc đi trước trong xây dựng hạ tầng dữ liệu và phát triển chính quyền số sẽ giúp Thái Nguyên tạo ra lợi thế cạnh tranh, mở ra cơ hội phát triển nhanh và bền vững trong tương lai.

Với nền tảng đã được thiết lập, Trung tâm Dữ liệu tỉnh Thái Nguyên không chỉ là một công trình công nghệ mà còn là biểu tượng cho bước chuyển mình mạnh mẽ của địa phương trong kỷ nguyên số – nơi dữ liệu trở thành động lực cốt lõi cho mọi quyết định và mọi sự phát triển.