Khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên: Bước ngoặt chiến lược trong hành trình tự chủ công nghệ của Việt Nam

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Ảnh: Nhật Bắc

Dấu mốc lịch sử của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam

Dự án nhà máy chế tạo chip bán dẫn do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước trong việc xây dựng năng lực công nghệ lõi, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu của ngành công nghiệp bán dẫn.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam chính thức hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước – khâu then chốt, phức tạp và có giá trị gia tăng cao nhất trong toàn bộ chuỗi sản xuất chip. Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa về mặt đầu tư hay hạ tầng công nghệ, mà còn là bước ngoặt chiến lược trong hành trình tự chủ công nghệ, bảo đảm an ninh công nghệ quốc gia.

Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc trên diện tích 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng công nghệ quốc gia, phục vụ đồng bộ các hoạt động nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn. Khi đi vào vận hành, nhà máy có khả năng đáp ứng nhu cầu chip cho nhiều lĩnh vực công nghiệp then chốt như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa và các hệ thống công nghệ cao phục vụ quốc phòng – an ninh.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu liên tục biến động, việc chủ động được năng lực chế tạo chip trong nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp giảm phụ thuộc vào bên ngoài, nâng cao khả năng tự cường của nền kinh tế và tạo nền tảng cho sự phát triển của các ngành công nghiệp công nghệ cao.

Hoàn thiện và khép kín chuỗi giá trị sản xuất chip bán dẫn

Theo Viettel, để tạo ra một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh, quy trình sản xuất phải trải qua sáu công đoạn chính gồm: định nghĩa sản phẩm; thiết kế hệ thống; thiết kế chi tiết; chế tạo chip; đóng gói – đo kiểm; và tích hợp – thử nghiệm.

Trong những năm qua, Việt Nam đã từng bước tham gia được năm công đoạn trong chuỗi này, chủ yếu ở các khâu thiết kế, đóng gói, kiểm thử và tích hợp. Riêng công đoạn chế tạo chip – khâu phức tạp, đòi hỏi trình độ công nghệ, quản trị và đầu tư cao nhất – vẫn là “mảnh ghép còn thiếu”. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn tại Hòa Lạc sẽ giúp Việt Nam hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay trong nước, tạo tiền đề để phát triển một hệ sinh thái bán dẫn đồng bộ và bền vững.

Chế tạo chip bán dẫn được xem là một trong những quy trình công nghệ tinh vi và khắt khe nhất hiện nay. Từ một tấm wafer silic có độ tinh khiết gần như tuyệt đối, con chip được hình thành thông qua khoảng 1.000 bước công nghệ liên tiếp, kéo dài trong thời gian khoảng ba tháng.

Chỉ một sai lệch nhỏ ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng tới toàn bộ dây chuyền sản xuất, gây tổn thất lớn về chi phí và thời gian. Điều đó đòi hỏi năng lực tổ chức sản xuất, quản trị chất lượng, kiểm soát quy trình và làm chủ công nghệ ở trình độ rất cao, cùng với đội ngũ nhân lực tinh nhuệ và hệ thống vận hành đạt chuẩn quốc tế.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Viettel và hành trình làm chủ công nghệ lõi

Với Viettel, việc được giao nhiệm vụ chủ trì triển khai nhà máy chế tạo chip bán dẫn là bước tiếp nối trong chiến lược phát triển công nghệ lõi mà Tập đoàn đã kiên trì theo đuổi suốt nhiều năm qua. Viettel không chỉ là doanh nghiệp viễn thông hàng đầu, mà còn là một trong những lực lượng tiên phong của Việt Nam trong nghiên cứu, phát triển và làm chủ các công nghệ nền tảng.

Thời gian qua, Viettel đã chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu, hợp tác với các đối tác, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ hàng đầu trên thế giới; đồng thời tích lũy kinh nghiệm thực tiễn từ hoạt động nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng chip trong các hệ thống, sản phẩm công nghệ cao phục vụ dân sự và quốc phòng.

Dự án nhà máy chế tạo chip bán dẫn được triển khai trong giai đoạn 2026 – 2030, với lộ trình rõ ràng từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận và làm chủ công nghệ, đến hoàn thiện quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn, phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế số và công nghiệp 4.0.

Việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao không chỉ là thành quả của một dự án đầu tư lớn, mà còn là biểu tượng cho khát vọng vươn lên làm chủ công nghệ của Việt Nam. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái bán dẫn trong nước, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới.

Nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên được khởi công hôm nay chính là minh chứng sinh động cho quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu “Tự chủ công nghệ – Vững bền tương lai”, mở ra một chương mới cho ngành công nghiệp công nghệ cao Việt Nam trong những thập kỷ tới.