Kinh tế tầm thấp và công nghiệp UAV: Từ ứng dụng đến làm chủ chuỗi công nghệ

Không gian kinh tế mới

Chiều 9/9/2026, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và Công nghiệp UAV Việt Nam 2026 được tổ chức trong khuôn khổ Chuỗi triển lãm quốc tế Công nghệ cao, UAV và Kinh tế số Việt Nam 2026. Diễn đàn có sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, nhà đầu tư, viện trường và các tổ chức trong nước, quốc tế.

Không chỉ bàn về phương tiện bay không người lái, diễn đàn đặt UAV trong một không gian rộng hơn là kinh tế tầm thấp - hệ sinh thái gồm công nghệ, hạ tầng, dữ liệu và các dịch vụ hoạt động trong không gian tầm thấp. Đây được xem là lĩnh vực có khả năng tạo ra nhiều mô hình kinh doanh mới khi nhu cầu ứng dụng UAV ngày càng mở rộng.

Toàn cảnh sự kiện.

Các nội dung trao đổi tập trung vào xu hướng phát triển kinh tế tầm thấp, chính sách và hạ tầng thử nghiệm, năng lực công nghiệp và chuỗi cung ứng UAV, yêu cầu làm chủ công nghệ, nền tảng quản lý và kết nối dữ liệu không gian - mặt đất. Cùng với đó là các mô hình ứng dụng UAV trong logistics, nông nghiệp, y tế, xây dựng, quản lý hạ tầng, tài nguyên và đô thị.

Sự phát triển nhanh của AI, robot, cảm biến, vật liệu mới, công nghệ định vị, viễn thông và điện toán đang tạo nền tảng cho bước tiến của UAV. Nếu trước đây UAV chủ yếu phục vụ những nhiệm vụ chuyên biệt, hiện công nghệ này ngày càng được tích hợp vào các hoạt động sản xuất và dịch vụ, với cấu trúc gồm phần cứng, phần mềm điều khiển, chip bán dẫn, cảm biến, kết nối dữ liệu và nền tảng quản lý vận hành.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc thị trường UAV không chỉ dành cho các nhà sản xuất thiết bị bay hoàn chỉnh. Nhiều doanh nghiệp có thể tham gia ở những mắt xích chuyên sâu như cơ khí chính xác, vật liệu, động cơ, pin, bán dẫn, cảm biến, truyền thông, phần mềm, AI hay dữ liệu.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), nhấn mạnh cơ hội của Việt Nam không chỉ nằm ở việc mở rộng ứng dụng UAV mà quan trọng hơn là từng bước xây dựng năng lực công nghiệp, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Theo ông, UAV có sự giao thoa mạnh với nhiều công nghệ chiến lược mà Việt Nam đang ưu tiên phát triển như AI, bán dẫn, cảm biến, dữ liệu và tự động hóa.

Đây cũng là vấn đề xuyên suốt nhiều phiên thảo luận. Đại diện các mạng lưới, doanh nghiệp và chuyên gia cho rằng Việt Nam cần chuyển từ cách tiếp cận phát triển từng sản phẩm riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái có sự liên kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác công nghệ.

Hạ tầng thử nghiệm là mắt xích quan trọng

Một trong những vấn đề được các đại biểu tập trung trao đổi là xây dựng môi trường thử nghiệm và cơ chế quản lý phù hợp.

Theo các ý kiến tại diễn đàn, để thị trường UAV phát triển bền vững, công nghệ cần có khả năng đi xuyên suốt từ nghiên cứu - thử nghiệm - hoàn thiện sản phẩm - sản xuất - thương mại hóa - mở rộng ứng dụng. Trong chuỗi này, hạ tầng thử nghiệm có vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là đối với doanh nghiệp công nghệ và startup chưa đủ nguồn lực để tự đầu tư cơ sở thử nghiệm.

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, bà Huỳnh Thị Hồng Nhung, cũng chia sẻ định hướng phát triển kinh tế tầm thấp tại địa phương, từ xây dựng chính sách, hạ tầng thử nghiệm đến hình thành hệ sinh thái ứng dụng. Địa phương có thể trở thành không gian thực tế để các công nghệ mới được kiểm chứng trước khi triển khai ở quy mô lớn.

Đây là hướng đi có thể giúp rút ngắn khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và thị trường. Với UAV, việc thử nghiệm trong điều kiện thực tế có ý nghĩa lớn bởi hiệu quả của thiết bị phụ thuộc vào môi trường hoạt động, khả năng kết nối, dữ liệu, điều khiển và sự tương thích với hạ tầng mặt đất.

Dữ liệu trở thành hạ tầng của kinh tế tầm thấp

Cùng với thiết bị bay, dữ liệu và nền tảng quản lý được nhìn nhận là một cấu phần quan trọng của kinh tế tầm thấp.

Tại diễn đàn, ông Luo Hao, Tổng Giám đốc Chi nhánh Việt Nam của Công ty TNHH Công nghệ Thông tin Shanon Vân Nam, Trung Quốc, giới thiệu định hướng xây dựng nền tảng quản lý dữ liệu kinh tế tầm thấp tích hợp không gian - mặt đất, hướng tới mạng lưới bay thống nhất. Khi số lượng phương tiện và dịch vụ hoạt động trong không gian tầm thấp gia tăng, yêu cầu quản lý, kết nối và khai thác dữ liệu cũng trở nên quan trọng hơn.

Ở góc độ này, phát triển UAV không thể tách rời quá trình chuyển đổi số. Thiết bị bay tạo ra dữ liệu; dữ liệu được truyền, xử lý và phân tích; từ đó hình thành các dịch vụ mới phục vụ sản xuất và quản lý.

Đây cũng là lý do UAV có khả năng tạo ra sự liên kết giữa nhiều ngành công nghệ, từ AI, cảm biến, viễn thông đến điện toán và tự động hóa.

Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn

Một tín hiệu đáng chú ý tại diễn đàn là sự chuyển dịch từ trao đổi chính sách, công nghệ sang các hoạt động hợp tác cụ thể giữa doanh nghiệp.

Trong khuôn khổ chương trình, HTI và Bách Tùng Motor đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác. Hoạt động này thể hiện định hướng tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong hệ sinh thái UAV, đồng phát triển sản phẩm và từng bước hình thành chuỗi cung ứng trong nước.

Các trao đổi tại diễn đàn hướng tới việc tăng cường kết nối Nhà nước - doanh nghiệp - viện trường - chuyên gia - nhà đầu tư, qua đó xác định những điểm nghẽn và hình thành các mô hình hợp tác có khả năng triển khai thực tế.

Hình thành hệ sinh thái công nghiệp UAV

Để thúc đẩy hệ sinh thái này, NIC đang hướng tới xây dựng mạng lưới kết nối các chuyên gia, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong lĩnh vực UAV ở Việt Nam và quốc tế. Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Chuyên gia UAV Việt Nam được định hướng thúc đẩy chia sẻ tri thức, kết nối nguồn lực, hợp tác nghiên cứu, phát triển sản phẩm và thương mại hóa công nghệ.

NIC cũng phối hợp với Chính phủ Nhật Bản và UNDP triển khai Không gian Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản; trong đó UAV Lab tại NIC Hòa Lạc được ưu tiên phát triển nhằm phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo nhân lực, hoàn thiện công nghệ và thúc đẩy thương mại hóa các giải pháp UAV.

Những hoạt động này cho thấy định hướng phát triển UAV tại Việt Nam đang dần chuyển từ mở rộng ứng dụng sang xây dựng năng lực công nghiệp và hệ sinh thái công nghệ.

Với sự hội tụ của AI, robot, bán dẫn, cảm biến, vật liệu mới, dữ liệu và tự động hóa, UAV có thể trở thành một ngành công nghiệp công nghệ cao mới, đồng thời tạo động lực cho nhiều ngành công nghiệp hỗ trợ liên quan.