Sự kiện do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương bảo trợ chuyên môn; Hiệp hội Bất động sản Việt Nam phối hợp với Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Liên Chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam và Công ty Cổ phần IEC Consulting tổ chức.
Phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam 2026 thu hút khoảng 800 đại biểu.
Khu công nghiệp phải trở thành động lực của mô hình tăng trưởng mới
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, khu công nghiệp tiếp tục được xác định là hạt nhân thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Theo thống kê được công bố tại diễn đàn, trong 6 tháng đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,4%, tiếp tục giữ vai trò là động lực chính của nền kinh tế.
Tuy nhiên, cùng với những kết quả tích cực, nền công nghiệp cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như sự chênh lệch về tốc độ tăng trưởng giữa các địa phương, yêu cầu bảo đảm nguồn năng lượng, phát triển hạ tầng đồng bộ, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao cũng như chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh và bền vững.
Phát biểu tại diễn đàn, TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu chiến lược là phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030, đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có nền công nghiệp hiện đại vào năm 2030, tạo nền tảng để đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao.
Theo ông, Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 cũng đã xác định rõ yêu cầu xây dựng nền công nghiệp quốc gia hiện đại, nâng cao sức cạnh tranh của các ngành công nghiệp nền tảng và tăng cường tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, công nghiệp phải tiếp tục giữ vai trò là động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế nhưng theo phương thức phát triển mới, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và giá trị gia tăng cao.
"Điều này đặt ra yêu cầu phải tái định vị hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế cả về chức năng, mô hình phát triển và chất lượng thu hút đầu tư", TS. Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh.
Chuyển từ "cho thuê đất" sang xây dựng hệ sinh thái công nghiệp
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu đồng tình tại diễn đàn là yêu cầu thay đổi căn bản tư duy phát triển khu công nghiệp.
Theo TS. Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, sau hơn 30 năm phát triển, hệ thống khu công nghiệp đã đóng góp rất lớn cho tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu, tạo việc làm và thu hút đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, mô hình phát triển truyền thống đang bộc lộ nhiều hạn chế. Không ít khu công nghiệp vẫn chủ yếu cung cấp mặt bằng sản xuất, trong khi hạ tầng logistics chưa đồng bộ, liên kết với đô thị còn yếu, nhà ở công nhân và chuyên gia chưa đáp ứng nhu cầu, tiến trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh còn chậm.
Ngoài ra, các vấn đề về quỹ đất sạch, giải phóng mặt bằng, giá thuê đất, thủ tục đầu tư hay chất lượng dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp vẫn là những điểm nghẽn ảnh hưởng đến sức hấp dẫn đầu tư.
Trước xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt trong thu hút FDI, Việt Nam cần tạo dựng những động lực tăng trưởng mới, trong đó phát triển hệ thống khu công nghiệp hiện đại đóng vai trò then chốt. Mô hình phát triển cần chuyển mạnh từ "khu công nghiệp cung cấp mặt bằng sản xuất" sang "hệ sinh thái công nghiệp hiện đại".
Theo đó, một khu công nghiệp thế hệ mới không chỉ bao gồm các nhà máy mà còn cần có hệ thống logistics hiện đại, hạ tầng số, trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, khu nhà ở dành cho công nhân và chuyên gia, cùng các dịch vụ giáo dục, y tế, thương mại và văn hóa nhằm tạo nên môi trường sống và làm việc bền vững.
Hải Phòng và vai trò đầu tàu trong phát triển khu công nghiệp
Là địa phương đăng cai diễn đàn, Hải Phòng được đánh giá là một trong những trung tâm công nghiệp năng động nhất cả nước.
Ông Trần Văn Quân, Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng cho biết, trong nhiều năm qua, khu công nghiệp và khu kinh tế luôn là hạt nhân của quá trình công nghiệp hóa và là đầu mối thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Hiện khoảng 70-80% tổng vốn FDI đăng ký mới trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo được triển khai tại các khu công nghiệp và khu kinh tế. Các doanh nghiệp hoạt động trong các khu vực này đóng góp khoảng 20% GDP, hơn 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và tạo việc làm trực tiếp cho gần 3,83 triệu lao động.
Những con số trên cho thấy khu công nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.
Hướng tới khu công nghiệp thông minh, xanh và bền vững
Bên cạnh các định hướng chính sách, diễn đàn cũng dành nhiều thời gian thảo luận về những giải pháp cụ thể nhằm xây dựng mô hình khu công nghiệp thế hệ mới.
Các chuyên gia tập trung phân tích yêu cầu phát triển khu công nghiệp gắn với mục tiêu tăng trưởng cao, xây dựng các khu năng lượng và năng lượng tái tạo, tổ chức lại không gian quy hoạch sau sáp nhập địa giới hành chính cũng như hình thành nền tảng dữ liệu không gian quốc gia phục vụ quản lý và vận hành khu công nghiệp thông minh.
Một trong những xu hướng nổi bật được nhấn mạnh là ứng dụng công nghệ số vào quản trị khu công nghiệp. Theo đó, các hệ thống quản lý năng lượng (EMS), nền tảng dữ liệu số, hạ tầng viễn thông và công nghệ thông minh sẽ giúp tối ưu hóa tiêu thụ điện năng, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả vận hành.
Song song với đó, vấn đề bảo vệ dữ liệu và bảo đảm an ninh mạng đối với các hạ tầng trọng yếu cũng được xem là yêu cầu cấp thiết trong tiến trình chuyển đổi số.
Các chuyên gia nhận định, khu công nghiệp tương lai sẽ không chỉ là nơi tập trung các nhà máy mà còn là không gian đổi mới sáng tạo, kết nối nghiên cứu, sản xuất và dịch vụ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Điểm nhấn của sự kiện còn là không gian triển lãm quy tụ hơn 25 gian hàng của các doanh nghiệp và tổ chức tiên phong trong lĩnh vực hạ tầng và công nghệ công nghiệp như IDICO, TONMAT, Tập đoàn Sao Đỏ, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), BMKH JSC, DEEP C, CMC Global, VietnamIZ, Solar Sông Đà, 1C Việt Nam và ACCA.
Các giải pháp được giới thiệu tại triển lãm tập trung vào phát triển hạ tầng khu công nghiệp xanh, quản trị số, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số doanh nghiệp và các mô hình quản lý thông minh, phản ánh xu hướng phát triển tất yếu của khu công nghiệp trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0.
Có thể bạn quan tâm
