Khoa học Công nghệ

Thiếc hàn dạng kem: Vật liệu hàn mới phục vụ các ngành công nghệ cao

07/03/2022 07:03
2752 Lượt xem
TCCKVN Thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Nghiên cứu thử nghiệm quy trình sản xuất hợp kim thiếc hàn không chì dạng kem”, nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Mỏ - Luyện kim (Vimluki) đã làm chủ công nghệ sản xuất vật liệu mới thay thế hợp kim thiếc – chì (Sn-Pb) truyền thống. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp, đặc biệt là các ngành công nghệ cao, công nghệ vật liệu mới trong nước phát triển.

Sơ đồ quy trình tổng hợp bột hợp kim SAC (Ảnh: Nhóm nghiên cứu)

Thiếc hàn dạng kem (hay kem hàn) là một hỗn hợp bao gồm các hạt hợp kim trộn với chất trợ dung theo một tỷ lệ nhất định. Với các tính chất và ưu điểm riêng, kem hàn thường được ứng dụng trong lĩnh vực điện/điện tử, đặc biệt là sử dụng trong các vi mạch trong lĩnh vực công nghệ cao, điện tử viễn thông và các vi mạch trong lĩnh vực tàu vũ trụ không gian.

Theo ThS. Trần Thụy Thúy Vi – Chủ nhiệm đề tài cho biết: Thành phần chủ yếu của kem hàn truyền thống là hợp kim thiếc-chì. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu bảo vệ môi trường, kem hàn còn được cấu tạo từ các hợp kim không chì, điển hình là hợp kim thiếc-bạc-đồng (Sn-Ag-Cu). Trong họ hợp kim thiếc-bạc-đồng (Sn-Ag-Cu), các hợp kim có tỷ lệ bạc từ 0,3-4%, tương ứng với SAC0307, SAC105, SAC305, SAC405 được quan tâm nhiều nhất. Trong đó, SAC305 và SAC405 có nhiệt độ nóng chảy gần eutectic nhất (Teut =217oC) trong khi khả năng kháng "mỏi" do nhiệt và khả năng thấm ướt của hợp kim tăng. Kem thiếc hàn không chì được sử dụng trong các nhà máy sản xuất linh kiện, thiết bị điện tử, thiết bị điện…của nước ta hiện nay đều phải nhập khẩu hoàn toàn từ nước ngoài, khiến các doanh nghiệp sản xuất bị phụ thuộc vào thị trường thế giới. Chính vì vậy, nhóm nghiên cứu quyết định chọn sản xuất hợp kim SAC305 là hợp kim được sử dụng rộng rãi hơn các hợp kim khác trong lĩnh vực điện, điện tử hiện nay.

Thực tiễn, kích thước của các bảng mạch ngày càng giảm dẫn đến kích thước và khoảng cách giữa các mối hàn cũng ngày càng thu nhỏ, chỉ trong khoảng vài micromet. Đối với kem hàn nano, chất trợ dung được thêm vào để hoạt động như một chất kết dính tạm thời, giữ cho các thành phần hợp nhất cho đến khi quá trình hàn làm tan chảy hợp kim và kết nối các bộ phận lại với nhau. Do đó, kem hàn nano với thành phần chính là các hạt hợp kim hàn ở kích thước nano được dự đoán sẽ là vật liệu hàn của tương lai, thay thế hợp kim thiếc – chì truyền thống.

Với mục tiêu xây dựng quy trình công nghệ sản xuất thiếc hàn không chì dạng kem, nhóm nghiên cứu đã tiến hành xây dựng quy trình tổng hợp nano hợp kim thiếc hàn SAC305 (Sn=96,5%; Ag=3,0%; Cu=0,5%), trên cơ sở đó tiếp tục nghiên cứu xây dựng quy trình tổng hợp kem thiếc hàn từ nano hợp kim đã được tổng hợp.

Các mẫu bột hợp kim SAC305 (Ảnh: Nhóm nghiên cứu)

Đề tài nghiên cứu đã chế tạo thành công kem hàn SAC305 có thành phần Sn-3,0Ag-0,5Cu, trong đó hạt hợp kim Sn-3,0Ag-0,5Cu đã được tổng hợp thành công bằng phương pháp khử hóa học, sử dụng tác nhân khử NaBH4, chất ổn định PVP, dung môi là nước đủ để ngăn chặn sự hình thành oxit thiếc mặc dù phản ứng xảy ra trong môi trường không khí tại nhiệt độ phòng. Quy trình tổng hợp đơn giản, an toàn và thân thiện với môi trường. Bột hợp kim hàn với thành phần Sn-3,0Ag-0,5Cu có hàm lượng bạc và đồng trong hợp kim hàn được kiểm soát tốt. Theo tính toán dựa vào giản đồ nhiễu xạ tia X, kích thước của các hạt hợp kim cô lập trung bình khoảng 16nm. Ngoài ra, điểm nóng chảy của các hạt nano SnAgCu đã giảm xuống còn 205 °C. Do đó, kem hàn từ bột hợp kim hàn SAC305 có các tính chất phù hợp sử dụng làm vật liệu hàn trong sản xuất linh kiện điện tử, đặc biệt là sử dụng trong các vi mạch trong lĩnh vực công nghệ cao.

Việc nghiên cứu, sản xuất kem thiếc hàn không chì, bên cạnh sự đóng góp tích cực cho công tác bảo vệ môi trường còn góp phần thúc đẩy các ngành công nghệ cao, các ngành công nghệ vật liệu mới trong nước phát triển.

Khánh Ngân

Có thể bạn quan tâm

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vào năm 2030

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch số 636/KH-UBND ngày 14/11/2026 về triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030. Với mục tiêu hình thành ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vào năm 2030, Thành phố tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách, phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo, hỗ trợ thương mại hóa công nghệ và tăng cường kết nối nguồn lực trong nước, quốc tế.

Gali và vanadi trong công nghiệp công nghệ cao và tiềm năng thu hồi từ các nhà máy sản xuất alumin tại Việt Nam

Tóm tắt: Gali và vanadi là hai nguyên tố có vai trò ngày càng quan trọng đối với công nghiệp hiện đại. Gali được sử dụng chủ yếu trong vật liệu bán dẫn hợp chất như GaAs và GaN, phục vụ điện tử công suất, viễn thông, chiếu sáng và năng lượng mặt trời. Vanadi hiện được dùng phần lớn trong luyện kim để nâng cao độ bền của thép, đồng thời có triển vọng trong hệ pin dòng oxy hóa–khử vanadi và một số quá trình xúc tác. Trong công nghệ sản xuất alumin từ quặng bauxit, chủ yếu theo quy trình Bayer, gali và một phần vanadi có thể đi vào dòng dung dịch kiềm tuần hoàn và tích lũy qua nhiều chu kỳ. Vì vậy, thu hồi chúng dưới dạng sản phẩm phụ có thể góp phần nâng cao giá trị chuỗi bauxit–alumin, giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài và thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài nguyên. Bài viết giới thiệu công dụng, nguồn phát sinh, các hướng công nghệ thu hồi chủ yếu và đề xuất lộ trình nghiên cứu từ phòng thí nghiệm đến pilot phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Nghị quyết 57: Những chuyển biến rõ nét trong phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Sau gần hai năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã ghi nhận nhiều kết quả cụ thể. Từ hoàn thiện thể chế, tăng cường nguồn lực, phát triển hạ tầng số đến làm chủ công nghệ chiến lược và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, Nghị quyết 57 đang từng bước tạo chuyển biến trong tư duy quản lý, hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

MMMS 2026: Kết nối khoa học, công nghệ vì mục tiêu phát triển bền vững

Ngày 06/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội nghị Quốc tế lần thứ năm về Vật liệu, Máy móc và Phương pháp vì sự Phát triển Bền vững (MMMS 2026) chính thức khai mạc, thu hút hơn 400 đại biểu, nhà khoa học đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ. Không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật, hội nghị còn mở ra cơ hội kết nối nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, hướng tới những giải pháp công nghệ phục vụ phát triển bền vững.

CT UAV đạt chứng nhận ISO 9001:2015, chuẩn hóa hệ thống sản xuất máy bay không người lái

Việc được tổ chức chứng nhận quốc tế URS cấp chứng nhận ISO 9001:2015 trên toàn hệ thống sản xuất đánh dấu bước tiến trong quá trình chuẩn hóa năng lực sản xuất của CT UAV, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường UAV trong nước và quốc tế.
0982254465
  • Zalo
  • Messenger
  • Back to top