Tesla Model 3 là một trong các mẫu xe điện bán chạy nhất tại châu Âu. Ảnh: Tesla.
Theo số liệu cập nhật mới nhất của Cục Đăng kiểm Việt Nam, số lượng xe điện hoá (hybrid, plug-in hybrid, và xe thuần điện) ở Việt Nam hiện còn rất ít, năm 2019 là 140 xe điện, năm 2020 tăng lên 900 xe và đến hết Quý I/2021 có thêm 600 xe. Tất cả số xe trên đều nhập khẩu và gần như toàn bộ là xe hybrid, xe plug-in hybrid, số xe chạy pin chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Tỷ trọng của xe mô tô và xe máy điện sản xuất trong nước chiếm tỷ lệ nhỏ, khoảng 7% hàng năm, nhưng duy trì ở mức tăng trưởng đều.
Chiến lược phát triển công nghiệp ô tô của Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1168/QĐ-TTg ngày 16/7/2014 đã xác định rõ "Khuyến khích sản xuất dòng xe thân thiện môi trường (xe tiết kiệm nhiên liệu, xe hybrid, xe sử dụng nhiên liệu sinh học, xe chạy điện...), đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình phê duyệt" và "phát triển ngành công nghiệp ô tô đồng bộ với phát triển hạ tầng giao thông".
Nắm bắt xu thế này, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu ô tô, xe máy như VinFast, Mitsubishi, Honda đã bắt đầu thử nghiệm, sản xuất và ra mắt các loại xe thân thiện với môi trường như hybrid, xe máy điện, ô tô điện... đi trước đón đầu chờ lộ trình về chính sách, hạ tầng để sản xuất thương mại. Xe điện chở khách du lịch có thể thấy ở Hà Nội, Vịnh Hạ Long và Đà Nẵng, trong khi học sinh nhỏ tuổi cũng lái xe máy điện ở TP. Hồ Chí Minh.
Mặc dù Việt Nam không có ưu đãi cụ thể cho ô tô điện, các doanh nghiệp tư nhân đã nỗ lực thúc đẩy ngành này. Trong những năm gần đây ghi nhận sự tham gia vào chuỗi sản xuất và cung ứng ô tô điện của các công ty trong nước. Cụ thể, năm 2017, DiMora Enterprises đã ký Biên bản ghi nhớ (MoU) về dự án sản xuất xe điện trị giá 500 USD với tỉnh Thanh Hóa. Năm 2018, Mitsubishi Motors đã ký một Biên bản ghi nhớ với Bộ Công Thương về R&D cho ô tô điện. Năm 2019, VinFast thành lập liên doanh với LG để sản xuất pin lithium-ion cho ô tô điện và xe tay ga. Dự kiến năm 2022 một loạt sản phẩm xe điện sẽ được đưa ra thị trường như các dòng xe buýt, xe ô tô con.
Là nhà sản xuất ô tô nội địa đầu tiên của Việt Nam, VinFast thuộc Tập đoàn Vingoup có những kế hoạch lớn để trở thành một trong những nhà sản xuất hàng đầu về đầu tư vào xe điện. Vinfast hợp tác với Kreisel Electronic để sản xuất pin cho ô tô điện và xe buýt. Vingroup cũng đã thành lập VinBus để khai thác xe khách tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ. Đến năm 2022, VinFast dự kiến sẽ sản xuất 20.000 ô tô điện và khoảng 1.500 xe buýt. Xe điện đầu tiên của VinFast có tên Klara được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 2018 và được sản xuất tại nhà máy của hãng tại Khu kinh tế Đình Vũ. Pega, một công ty khởi nghiệp sản xuất xe máy điện tại địa phương đã mở nhà máy với công suất sản xuất hàng năm 40.000 chiếc tại tỉnh Bắc Giang vào năm 2017. Công ty cũng đã giành được đơn hàng trị giá 3 triệu USD với một đối tác để xuất khẩu xe đạp điện sang Cuba. VinFast ra mắt mẫu ô tô điện đầu tiên vào năm 2021 là VF e34. Sản phẩm này đã lập kỷ lục tại thị trường Việt Nam khi nhận được hơn 25.000 đơn đặt cọc chỉ sau một thời gian ngắn mở bán. Hiện nay, VinFast đang sản xuất nhiều mẫu xe máy điện và xe buýt điện cung cấp cho thị trường Việt Nam.
Song song với việc phát triển sản phẩm, VinFast còn phát triển hệ thống trạm sạc tại các địa phương, xưởng dịch vụ cho thuê pin xe điện theo quy hoạch là 2.121 vị trí trạm sạc ở 63 tỉnh thành, với hơn 2.000 trạm sạc cung cấp khoảng 40.000 trụ sạc ô tô, xe máy điện cho người dùng trên cả nước. Đây là những hạ tầng cốt yếu để xe điện hoạt động.
Thị trường xe máy điện của Việt Nam sẽ vẫn là một thị trường hấp dẫn đối với các nhà sản xuất. Xe đạp điện không cần thêm bất kỳ trạm sạc nào và có thể được cắm tại nhà. Sự phát triển của xe đạp điện hiện đang bị cản trở bởi chi phí và năng lượng. Tuy nhiên, Việt Nam đang thắt chặt các quy định về phương tiện và thiết lập tiêu chuẩn khí thải cho các phương tiện mới. Ngoài ra, các thành phố lớn có kế hoạch hạn chế xe máy trong khu vực nội đô vào năm 2030. Đây có thể sẽ là chất xúc tác cho xe đạp điện và các nhà đầu tư có thể tận dụng cơ hội để lên kế hoạch đầu tư.
Có thể bạn quan tâm
