Tham dự cuộc họp còn có lãnh đạo Chính phủ và nhiều bộ, ngành quan trọng, trong đó có Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, các Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Nguyễn Văn Thắng cùng Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân.
Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ, ngày 22/4. Ảnh: Nhật Bắc
Theo báo cáo tại cuộc họp, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, tạo chuyển biến rõ nét trong toàn hệ thống. Trong năm 2025 và quý I/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu trình ban hành 10 luật, 1 nghị quyết, 35 nghị định và 60 quyết định – một khối lượng thể chế lớn, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo.
Đáng chú ý, Việt Nam đã xác định 11 nhóm công nghệ chiến lược với 35 sản phẩm công nghệ trọng điểm. Hệ sinh thái KHCN tiếp tục được mở rộng khi có 53 tổ chức đạt trình độ khu vực và quốc tế, cùng với 6 khu công nghệ cao đang hoạt động hiệu quả. Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đạt gần 50% tổng kim ngạch, phản ánh xu hướng chuyển dịch tích cực của nền kinh tế sang các ngành có giá trị gia tăng cao.
Trên bảng xếp hạng quốc tế, Việt Nam đứng thứ 44/139 quốc gia về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, trong khi hệ sinh thái khởi nghiệp xếp thứ 55 thế giới. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ.
Một điểm sáng nổi bật là sự phát triển nhanh của hạ tầng số. Tính đến cuối tháng 3/2026, tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 91,9% dân số với hơn 22,4 triệu thuê bao. Tốc độ Internet di động của Việt Nam xếp thứ 14 thế giới, trong khi Internet cố định đứng thứ 9 và hạ tầng IPv6 xếp thứ 7 toàn cầu.
Kinh tế số cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Số lượng doanh nghiệp công nghệ số tăng thêm gần 1.400 đơn vị. Xuất khẩu sản phẩm công nghệ số đạt hơn 45 tỷ USD, tăng 32,2%, trong khi tổng kim ngạch đạt 172 tỷ USD. Thương mại điện tử đạt quy mô 36 tỷ USD, gấp ba lần so với năm 2020.
Những con số này cho thấy chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Thủ tướng Lê Minh Hưng thẳng thắn chỉ ra hàng loạt tồn tại. Trước hết là tình trạng chậm trễ trong triển khai một số nhiệm vụ, cùng với việc ban hành văn bản hướng dẫn còn chưa kịp thời.
Cơ chế huy động nguồn lực xã hội, hợp tác công tư, đặt hàng nghiên cứu hay khoán chi vẫn còn vướng mắc. Đặc biệt, sự liên kết giữa nghiên cứu – đào tạo – doanh nghiệp – thị trường còn lỏng lẻo, khiến việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu chưa đạt kỳ vọng.
Ngoài ra, các “nút thắt” lớn vẫn tồn tại ở hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, cũng như nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quốc gia, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ quản trị và phát triển kinh tế - xã hội vẫn chưa đồng bộ.
Trước bối cảnh đó, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải thay đổi cách tiếp cận. Theo đó, Việt Nam cần ưu tiên nguồn lực cho các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ lõi và công nghệ chiến lược, bảo đảm thực hiện mục tiêu dành ít nhất 3% tổng chi ngân sách nhà nước cho KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Không chỉ tăng chi, Thủ tướng yêu cầu phải đổi mới tư duy quản lý, chuyển từ hỗ trợ đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả đầu ra. Điều này đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu khoa học, đồng thời tăng quyền tự chủ cho các tổ chức KHCN.
Đặc biệt, Việt Nam phải hướng tới làm chủ công nghệ lõi, không chỉ dừng ở tiếp thu hay chuyển giao. Các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ số… cần được phát triển đồng bộ, trở thành “xương sống” của nền kinh tế số.
Thủ tướng cũng đặt ra các mục tiêu cụ thể cho giai đoạn tới: tỷ trọng kinh tế số đạt 30% GDP; trên 40% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo; thương mại điện tử tăng trưởng bình quân 23–25% mỗi năm.
Song song với đó, 100% dịch vụ công đủ điều kiện phải được cung cấp trực tuyến toàn trình, hướng tới một Chính phủ số thực chất, hiệu quả. Đây là những chỉ tiêu tham vọng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương.
Nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng nhấn mạnh: năm 2026 phải là năm tạo ra bước đột phá về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Kết quả thực chất sẽ là thước đo quan trọng nhất, thay vì chỉ dừng ở kế hoạch hay khẩu hiệu.
Để đạt mục tiêu này, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao hàng loạt nhiệm vụ cấp bách, trong đó có việc hoàn thành ngay các nhiệm vụ quá hạn, trình ban hành các nghị định hướng dẫn Luật Chuyển đổi số và Luật Trí tuệ nhân tạo.
Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ rõ các định hướng quan trọng thời gian tới - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Đồng thời, cần rà soát, tinh gọn danh mục công nghệ chiến lược, lựa chọn một số nhiệm vụ trọng tâm gắn với các bài toán lớn của quốc gia để triển khai ngay với lộ trình rõ ràng, có thể đo lường.
Một nội dung quan trọng khác là tái cấu trúc hệ thống nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Thủ tướng yêu cầu quyết liệt sắp xếp lại 16 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, đồng thời xây dựng cơ chế đột phá cho sàn giao dịch khoa học công nghệ.
Việc hỗ trợ định giá tài sản trí tuệ, đăng ký sở hữu trí tuệ, cũng như xây dựng tiêu chí công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ tạo nền tảng cho thị trường KHCN phát triển lành mạnh.
Việc thành lập các tổ công tác liên ngành nhằm điều phối giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học được xem là giải pháp quan trọng để tránh lãng phí nguồn lực và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Trong quý II/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng Nghị quyết về mô hình phát triển đất nước dựa trên KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trình Trung ương xem xét.
Cùng với đó là việc hoàn thiện các chiến lược lớn như Chiến lược chuyển đổi số quốc gia đến năm 2035, Khung kiến trúc quốc gia số, Chương trình quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và cơ chế vận hành Quỹ phát triển trí tuệ nhân tạo.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, chỉ những quốc gia làm chủ được công nghệ chiến lược mới có thể bứt phá. Với những quyết sách mạnh mẽ và định hướng rõ ràng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình trở thành nền kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ trong những năm tới.
Có thể bạn quan tâm
